Karkamış ağzı

Ağız araştırmaları, dil araştırmalarının önemli çalışma alanlarından biridir. Bağlı olduğu dilden şekil ve özellikle ses bilgisi özellikleri bakımından ayrılan ve belirli bir bölgede kullanılan konuşma dili ağız diye adlandırılır. Türkiye'de ilk ağız araştırmaları XIX. yüzyılın sonlarına doğru yabancı gramerciler (Kunos, Kowalski) tarafından yapılmıştır, ancak Türkçe üzerine bu alandaki ilk çalışma Kaşgarlı Mahmud tarafından kaleme alınan Divanü Lügati't Türk'tür. Divanü Lügati't Türk, Kaşgarlı Mahmud'un Karluk, Yağma, Çiğil ve Oğuz boyları arasında gezerek, boylar arasında görülen konuşma farklılıklarını ele aldığı bir çalışmadır. Yapılan bu çalışma, Gaziantep ilinin Karkamış ilçesi ve köylerini kapsamaktadır. İlçe merkezi ve köylerden derlemeler yapılarak ses kayıtları yazıya geçirildi. Metinler, ses ve şekil bilgisi bakımından incelenip Türkiye Türkçesi yazı dili ile Karkamış Ağzı arasındaki farklılıklar ve benzerlikler belirlenerek, bölge ağzının Anadolu Ağızlarındaki yeri tespit edildi.