Karosiman'ın fiziksel ve mekanik özelliklerinin terrazo karolarla karşılaştırmalı olarak incelenmesi

Bu çalışmada, geleneksel döşeme kaplamalarından biri olan karosimanların, fiziksel ve mekanik özelliklerinin bir diğer geleneksel döşeme kaplaması olan terrazo karolar ile karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Deneysel çalışmanın öncesinde literatür araştırması yapılmış ve elde edilen bilgiler ışığında hazırlanan program çerçevesinde deneysel çalışmalar yapılmıştır. Literatür kısmının birinci bölümünü giriş kısmı oluşturmaktadır. Giriş kısmında günümüzün en önemli yapı malzemelerinden olan çimentonun makineleşmesi anlatılmıştır. İlk yapay çimentonun Fransa'da üretilmesinin ardından İngiltere'de Portland çimentosunun patentlenmesi, akabinde sanayi devrimi ile birlikte çimentonun presleme tekniğiyle bütünleşmesi ve yeni malzemelerin oluşmasının sağlandığı anlatılmıştır. Bu elemanların başında döşeme karoların geldiği belirtilerek karosimanların ilk üreticisi ve kullanıcıları hakkında bilgi verilmiştir. Tarihsel süreçte ülkemizde de kıyı şeridin de yaygın kullanımı görülen karosimanların ülkemize gelişi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci kısımda ise geçmişten günümüze gelen bir miras niteliğindeki geleneksel yer döşeme karolarının, tarihsel süreci hakkında bilgi verilmiştir. Bu kısımda yer döşeme malzemelerinin tarihi kazılarda ilk nerede bulunduğu, hangi toplumların hangi tür yer döşeme malzemesi kullandığı gibi konular incelenmiştir. Kazılarda ilk yer döşemeler malzemesi olarak Terrazo bulunmuştur. Daha sonraki yıllarda mozaik çini gibi malzemelerde kullanılmıştır. 19.yy da çimento karolar evlerde yer döşeme malzemesi olarak kullanılmaya başlanmıştır. Ayrıca bu bölümde ilk bulunan yer döşemesinin ardından gerek uygulanmış döşemeler de gördüğümüz, gerekse kataloglar halinde günümüze ulaşmış motif, doku ve renkler hakkında karosimanlar ilekarşılaştırmalar yapılarak, benzerliklere rastlandığı ve aslında döşeme malzemelerinin motifsel olarak benzerliklerinin bulunduğu vurgulanmıştır. Üçüncü bölümde teze konu olan karosimanların pek çok açıdan terrazo karolar ile aynı olan üretim aşamaları anlatılmış ve resimlerle anlatım desteklenmiştir. Üretime giren malzemelerin genel özellikleri hakkında bilgiler verilmiştir. Genel anlamda karosimanların benzerlik gösterdiği ve bir standart çerçevesinde üretimi yapılabilen terrazo karolar ile ilgili benzerlik ve farklılıkları anlatmak için, terrazo karoların kısa bir açıklaması yapılmıştır. Terrazo karoların ham maddesi olan çimento, karosimanlarında ham maddesidir ve bu iki yer döşeme malzemesi preslenme tekniği ile üretilmektedir. Ancak motif detaylarından ötürü her bir tanesi el ile üretilmesi gereken karosimanların terrazo karolardan ayrılan özelliği, terrazo karoların tek tabakalı ve motifsiz olmasından ötürü baştan sona makineleşmiş bir üretim tekniği bulunmasıdır. Bu durumdan ötürü her açıdan birbirine benzeyen bu iki malzemeden terrazo karolar kendilerine ait iki adet standartta sahiptirler. Bu standartlardan bir tanesi karosimanlar ile aynı kullanım amacı taşıyan "TS 213-1 EN 13478 -1 Terrazo karolar - İç mekânlarda kullanım için " , diğeri ise dış mekânlardaki malzemelere ait kullanılan "TS 213-2 EN 13478 -2 Terrazo karolar - Dış mekânlarda kullanım için " 'dır. Dördüncü bölümde ise geleneksel döşeme malzemesi olan karosimanların elde üretim tekniğinden dolayı sahip olamadığı Türk Standartları hakkında kısaca bir bilgi verilmiştir. Bu bölümde aynı zamanda TSE markasının ürün pazarlamada ki önemli yeri de anlatılmış ve üretici tüketici ilişkisinde güven ve kalite tescilinin önemli olduğuna dikkat çekilmek istenmiştir. Beşinci bölümde standartta sahip olmayan karosiman ve "TS 213-1 EN 13478 -1 Terrazo karolar - İç mekânlarda kullanım için " standardına sahip olan birbirine yapısal ve üretim teknikleri açısından çok benzeyen terrazo karoların karşılaştırmalı deneylerine yer verilmiştir. Bu kısımda terrazolar için olan deney metotlarının yanında malzemelerin özellik tayini için benzer malzemelerin standart deney metotları da uygulanmıştır. Sertleşmiş karo numuneleri üzerinde fiziksel, mekanik deneyler ve durabilite, aşınma kaybı, aderans dayanımı deneyleri de uygulanmıştır. Amaç, standartlara uygun üretilen bir malzeme ile elde üretilen bir malzemenin deneysel olarak değerlerini karşılaştırmaktır. Bunun yanında deneysel çalışma kapsamında karosimanların bitiş yüzeyi olan renkli harçlı tabakanın fiziksel ve mekanik özelliklerinin tayin edilip karşılaştırmalı çalışmaya dâhil edilebilmesi için, üretici firmanın ham maddeleri temin edilerek laboratuvar ortamında deney numuneleri hazırlanmıştır. Hazırlanan örnekler üzerinde taze harç deneyleri yapılmıştır. Daha sonra kürlenmesi sağlanıp 28 günlük sertleşmiş harçlar elde edilerek fiziksel ve mekanik deneyler yapılmış. Örneklere durabilite deneyi ve ultrases geçiş hızı deneyleri de uygulanarak performanslarına bakılmıştır. Altıncı bölümde deneyler sonucunda elde edilen değerler, grafikler ve tablolar yardımı ile değerlendirilmiştir. Sonuçları beklenen değerler dışında çıkan deney numuneleri, üretim tekniği ve ham madde farklılıkları göz önünde bulundurularak irdelenmiştir. Standartlara uygun üretilmiş olan terrazo karoların özellikleri standartlar ile kontrol edilmiştir. Elde edilen sonuçlar karosimaların iki farklı bitiş yüzeyine sahip numunesi ile karşılaştırılmıştır. Bu aşamada karosimanların silinmiş yüzeye sahip olması ve olmaması sonucunda malzemelerin terrazo karo ile benzerlik oranlarının nasıl değiştiğinin değerlendirilmesi sağlamıştır. Karşılaştırılan malzemelerin iç mekân kullanımı için işlevlendirilmiş olmasının yanında dış mekân kullanımda karşılaşılacak deformasyonların gözlenebilmesi için renk sabitliği ve donma çözünme deneyleri uygulanarak sonuçlar doğrultusunda çıkarımlar yapılmıştır. Yedinci bölüm, tezin son bölümüdür. Bu kısım da incelenen tüm malzemelerin sonuçları karşılıklı değerlendirilmiştir. Benzerlikler ve farklılıklar belirlenmiştir. Bu çalışma da iki farklı deney grubu için deneyler ayrı ayrı yapılmıştır. Birinci grup olan renkli harçlarda renk pigmentlerinin, harçların fiziksel ve mekanik özelliklerine katkısı incelenmiştir. Sonuçlar birbirine yakın değerlerde çıkarken aynı zamanda değerlendirme ölçütlerin de literatür araştırmasında incelenen yüksek lisans ve doktora tezleri de kullanılmıştır. İkinci bölüm olan sertleşmiş karo deneylerinde, karosiman ve terrazo karo arasında genel olarak büyük farklılıklar görülmemiştir. Fiziksel özellikleri incelendiği zaman, boyut sapmaları ve kenarların doğrultudan sapması değerleri toleransları aşmamıştır. Bu da karosimanların el ile üretim yapılmasına rağmen terrazo karolar gibi düzgün bir imalata sahip olduğunu göstermektedir. Mekanik deneylere bakıldığı zaman ise, terrazo karo numunelerin mekanik dayanımları iki farklı karosiman numune ile karşılaştırılmıştır. Bu karosimanlar farklı bitiş yüzeylerine sahiptirler. Karosimanlar üzeri silinmemiş olarak deneye tabi tutulduğunda daha düşük mukavemetlerde davranış göstermiştir. Bunun yanında üzeri silinmiş karosimanlar terrazo gibi yüksek mukavemetli çıkmıştır. Bu sonuçlarda bize terrazo karolar ile üretim ve uygulama aşamaları tamamlanmış yani silim işlemi uygulanmış karosimanların mekanik özellikler bakımından birbirine benzer olduklarını göstermektedir. Sonuçlara bakıldığında malzemelerin yüzeylerine yapılan işlemin, malzemeye dayanım kazandırdığı görülmüştür. Bu dayanım mekanik özelliklerine katkı sağlamıştır. Bu sayede malzemeler uygulandıkları yer döşemelerinde daha uzun yıllar kullanılabilmektedir. Yüzey silim işlemi aynı zamanda aşınmaya karşı da dayanım kazandırmıştır. Çünkü silim işlemi karosimanların renkli ve yumuşak bir yapıya sahip olan bitiş yüzeylerini, daha sert ve bütünleşik bir yapıya çevirmiştir. Standartlara uygun üretim yapılan terrazo ile karşılaştırılan karosimanlar genel olarak standart değerlerine yakın değerler vermiştir. El üretimi yapılmasından dolayı belirli bir standarda sahibi olamayan karosimanlar, bu sayede standart deneylerine aynı sonuçları verebileceğini göstermiştir. Deneysel çalışmalarda yalnızca terrazo karo standart deneyleri değil aynı zamanda beton ve çimento malzemelere ait standart deneyleri de kullanılmıştır. Çünkü çimento karolar ve terrazolar aynı zaman da çimento ham madde kullanılarak renkli ya da renksiz üretilen beton malzemelerdir. Deneysel çalışmalar da kullanılan karosiman malzemeler deney standartlarında belirtilen ölçülerde kullanılmıştır. Ancak malzemenin kendi boyutunda yani klasik üretimi yapılan 20x20 cm ebatlarında aynı deneyler uygulandığında vereceği sonuçlar araştırılmamıştır.