Karışımları ayırma teknikleri konusunda yapılan kapalı uçlu deneylerin 7. sınıf öğrencileri üzerindeki etkileri

Doğayı, doğadaki olayları algılayabilmek için fen bilimleri eğitimi almış olmak gerekir. Bireylere fen bilimlerini sevdirmek ve çevresindeki olayların, fen bilimlerinin birer parçası olduklarını anlatabilmek için çevreyi fen laboratuvarı gibi düşünmeleri sağlanmalıdır. Fen bilimleri dersine, laboratuvara ve fen deneylerine karşı olumlu tutum sergilemeleri için onlara gerekli eğitim verilmelidir. Bu düşüncelerden yola çıkarak fen eğitiminde laboratuvarın ve deney yapmanın rolü önemlidir. Bu çalışma fen bilimleri dersinde kapalı uçlu deneylerin, öğrenciler üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde her bir öğrenci ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme, öğrenci günlükleri ve video kayıtlardan yararlanılmıştır. Veri toplama aracı olarak 8 adet açık uçlu yarı yapılandırılmış soru kullanılmış, araştırma çalışması yapılırken video kayıtlar alınmış, öğrencilerden her etkinlik günü için günlük tutulması istenmiştir. Soruların hazırlanmasında fen bilimleri alanı uzmanlarından görüşler alınmış, ölçme aracının geçerliği bu yolla sağlanmıştır. Araştırma çalışmasında birbirinden farklı 3 veri toplama aracı kullanılmış ve yapılan çalışmanın geçerliliği sağlanmıştır. Öğrencilerin sorulara verdikleri cevapların analizini sağlamak için öğrencilerle yapılan görüşmeler sesli kayıt altına alınmıştır. Toplanan verilerin analizi aşamasında betimsel analiz yapılmış ve veriler yorumlanmıştır. Araştırma 2017–2018 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Bozatalan Ortaokulunda öğrenim gören 14 7. sınıf öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu 5 erkek 9 kız öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma çalışmasının yapıldığı okul, köy okulu olup, öğrencilerimiz genel anlamda düşük gelirlidir. Öğrencilerin ebeveynlerinin neredeyse tamamı ilkokul mezunudur. Araştırma çalışmasına başlanıldığında çocukların deney malzemelerini kullanmaya ve deney yapmaya karşı çok yetersiz oldukları, malzemeleri çok iyi tanımadıkları görülmüştür. Fakat ilerleyen süreçte konuyu içselleştirdikleri, malzemeleri kullanmakta pratikleştikleri ve öğrenme sürecinden çok keyif aldıkları görülmüştür. Yapılan çalışmada araştırmacı, öğrencilerin çok heyecanlı olduklarını, derse büyük bir istekle geldiklerini, çalışma esnasında sınıfta yoğun bir hareketlilik olduğunu video kayıtlardan elde ettiği verilerde tespit etmiştir. Çalışma başladığı andan itibaren çocukların derse katılımların arttığı, akademik başarısı çok düşük olan öğrencilerin dahi dersten keyif aldığı görülmüştür. Yarı yapılandırılmış görüşme soruları ve öğrenci günlüklerinden elde edilen veriler ışığında çocukların derse karşı ilgi ve isteklerinin arttığı, derse heyecanla geldikleri, dersin çok hızlı geçtiği, hafta içinde bir an evvel fen bilimleri dersinin gelmesini istedikleri bulgularına ulaşılmıştır. Karışımları ayırma teknikleri konusunda deney yapıldığında öğrencilerin kendilerini bilim insanı olarak hissetmeleri elde edilen dikkat çekici bir bulgudur. Çocukların bu süreçte sadece duyuşsal olarak değil, bilişsel olarak ve psikomotor olarakta geliştikleri görülmüştür. Öğrencilerin bu süreçte yaparak ve yaşayarak öğrendikleri için daha kolay öğrendikleri, yaptıklarını unutmadıkları, bilgilerin akılda daha iyi kaldığı, kavram yanılgılarının deneyle daha çabuk düzeltildiği verilerine ulaşılmıştır. Bununla birlikte çocuklar bu süreci atlattıktan sonra artık deney malzemelerini tanıdıklarını, isimlerini ve nasıl kullanıldıklarını bildikleri için daha kolay deney yapacaklarını ifade etmişlerdir. Akademik başarısı düşük bazı öğrencilerin bu süreçte birtakım korkular yaşadığı, deney malzemelerinde meydana gelebilecek bir hasarın öğrenci motivasyonunu düşürebileceği elde edilen kayda değer bulgulardır. Genel anlamda değerlendirildiğinde fen bilimleri dersinde deney yapmanın öğrenciler üzerinde bilişsel, duyuşsal ve psikomotor olarak birçok faydasının olduğu görülmüştür. Bunun için fen bilimleri dersinde deneylere daha fazla deney etkinliklerine yer verilmesi dersin öğrenci tarafından sevilmesi sağlanabilir. Ders esnasında yapılacak basit deneyler dahi öğrenmeyi kolaylaştıracağından, bilgiyi anlamlı kılacağından sık sık deneylere yer verilmesi uygun olacaktır. Öğrencilerin kendilerini rahat hissedebilecekleri deney ortamları öğrenciye öğretmen tarafından sunulabilir ve deneylerin öğrenci için bir zorunluluk değil, öğrenmesini kolaylaştıran, dersten keyif alacağı bir araç olarak görülmesi sağlanabilir. Deneyler yapılırken gerekli güvenlik önlemleri alınıp, deney malzemelerinde meydana gelebilecek bir hasarın öğrenci motivasyonunu etkilemesinin önüne geçilmelisi uygun olacaktır.