Katkı payı analizinin yönetsel amaçlı kullanımı: Bir yiyecek içecek işletmesinde örnek olay çalışması

Katkı payı, bir ürünün satış fiyatı ile değişken maliyeti arasındaki fark olarak tanımlanmaktadır. İşletmeler için katkı payı kavramı, sabit maliyetlerin karşılanması ve dönem sonu karının elde edilmesi açısından önemli bir konudur. Bu araştırma ile bir yiyecek-içecek işletmesinin menüsünde yer alan et ürünleri grubuna ait yiyeceklerin satış miktarı, satış fiyatı ve maliyet bilgilerine göre öncelikle katkı paylarının hesaplanması ve elde edilen sonuçların çoklu başabaş noktası, satış karması analizi, ürün karlılık analizi gibi çeşitli yönetimsel kararlara olan katkısının anlaşılmasını amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, Mersin ilinde belirlenen bir yiyecek içecek işletmesinde yapılan örnek olay çalışması ile işletmeye ait 2023 yılının Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarının verileri kullanılmıştır. Araştırma kapsamında; İşletme menüsünde yer alan ürünlere ait katkı payları ve katkı oranları nedir ve aylar itibariyle farklılaşmakta mıdır? Hesaplanan katkı payı ve oranlarına göre ürünlerin menü içerisindeki durumları nasıl yorumlanabilir? Ve katkı payı analizi sonuçlarının yönetsel anlamda fiyatlandırma, başabaş noktası analizi, ürün kârlılık analizi, maliyet kontrolü, müşteri memnuniyeti ve stratejik planlama açısından alınacak kararlar için nasıl yorumlanabilir ve sunulacak öneriler neler olabilir? sorularına cevaplar aranmıştır. Çalışma sonucunda ürünlere ait katkı paylarının farklı tutarlarda olduğu görülmüş aynı zamanda satış miktarlarına göre toplam katkı payı açısından farklılaştıkları gözlemlenmiştir. Ek olarak, ürünlerin katkı payı oranlarının sabit bir düzeyde (%65) seyrettiği saptanmıştır. İşletmenin bazı ürünlerinde yüksek satış miktarlarına rağmen düşük katkı paylarına sahip olması dikkat çekmiş ve bu ürünler için öneriler geliştirilmiştir. Özellikle, başabaş noktası satış miktarı az olmasına rağmen birim katkı payının fazla olduğu ürünler incelenerek, bu ürünlerle ilgili fiyatlandırma stratejilerine yönelik öneriler sunulmuştur. Ayrıca, ürünlerin işletme sabit maliyetlerini karşılama düzeyleri, işletme karına katkı durumları ve kar hedefleri üzerinden yapılan yorumlamalarla birlikte, elde edilen sonuçların işletme için stratejik öneme sahip ürünlerin daha etkili yönetimi için alınacak kararlara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.