Kayıt dışı istihdamın ekonomik boyutu

Kayıt dışı ekonomi genel çerçevede kamu otoritelerinin bilgisi ve denetimi dışında yer alan her türlü ekonomik işlem olarak tanımlanmaktadır. Kayıt dışı ekonomi çalışma hayatında, sosyal güvenlik yasalarına aykırı olarak işçi çalıştırılması şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Kayıt dışı ekonominin hacmi son 30-40 yıl içinde özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomiler olmak üzere bütün dünya ekonomilerinde önemli bir boyuta ulaşmıştır. Doğası gereği, kayıt dışı ekonominin gerçek boyutunu tahmin etmek mümkün olmamaktadır. Bu bağlamda hesaplamalarda kullanılan bazı tahmin yöntemleri ve tanımlamada kullanılan bazı kavramlar ülkeden ülkeye farklılık gösterebilmektedir. Kayıt dışı ekonomiyi, ekonomik faaliyetlerden başka sosyal, siyasi, ahlaki ve psikolojik unsurlarda etkilemektedir. Bu yüzden çok kompleks yapıya sahiptir. Bir çok teorik çözümler üretilmesine karşın varlığı halen daha tüm dünya ülkelerinde tartışılan bir olgudur. Kayıt dışı ekonominin en önemli belirleyicisi ve birinci alt başlığı kayıt dışı istihdamdır. Kayıt dışı ekonominin çalışma hayatına yansıyan tarafı kayıt dışı istihdam olduğundan bu konu üzerinde ayrıntılı durulmuştur. Çalışmamızda genel çerçeveleriyle kayıt dışı ekonomi ve istihdama neden sonuç ilişkisi ile bakılmıştır ve kayıt dışı ekonomi, makroekonomik değişkenler bazında incelenmiştir. Gelişmekte olan ülkeler içerisinde türkiye'nin kayıt dışı istihdamı ekonometrik yöntemle analiz edilmiştir. Bu bağlamda, türkiye'de kayıt dışı istihdamla mücadele çalışmaları kapsamında uygulanan politika ve faaliyetler genel bir çerçeve içinde sunulmuş ve çeşitli çözüm önerileri getirilmiştir. Çalışmanın literatürde kayıt dışı istihdamla ilgili eksiklikleri gidereceği düşünülmektedir. Anahtar sözcükler: kayıt dışı ekonomi, kayıt dışı istihdam, makroekonomi, sosyal güvenlik, türkiye