Kazakistan'da Çimkent bölgesinde sürgünde yaşayan Ahıska Türklerinin kültür çatısı: Doğum, düğün, ölüm adetleri

Gürcistan sınırları içinde yer alan Ahıska bölgesi Türkiye'nin kuzeydoğusunda, Ardahan sınırında çok eski bir Türk yurdudur. Abastuban, Adigön, Aspinza, Ahılkelek, Azgur ve Hırtız gibi önemli yerleşim birimleri ile iki yüzden fazla köyün merkezi olan Ahıska şehri, Türkiye sınırına 15 km mesafede bulunmaktadır. Bölgenin Türk ahalisi Ahıska Türkleri, 1944 büyük sürgün sonrası, bugün dünyanın on farklı ülkesinde yaşamlarını sürdürmektedirler. Farklı coğrafyalarda yaşamak zorunda olmalarına rağmen kendi benliklerine, yani gelenek ve göreneklerine sahip çıkmaları sayesinde soy ve kültür kimliklerini koruyarak gelmişlerdir. 73 yıldır anavatanlarından binlerce kilometre uzakta sürgünde yaşayan Ahıska Türkleri, geleneklerini unutmayıp bunları hâlâ yaşatmaktadırlar. Çalışmamızın konusu, anayurtları olan Ahıska'dan sürgünle giden ve günümüzde Güney Kazakistan'ın Çimkent bölgesinde sürgünde yaşayan Ahıska Türklerinin kısa tarihi, kültürü, düğün ve ölüm adetleri, millî mutfağı ve halk edebiyatı ürünleri oluşturmaktadır. Çalışmamızın asıl konusu olan "Ahıska kültürünün geçiş dönemleri"ne geçmeden Ahıska Türkleri hakkında genel bilgi verildikten sonra, Ahıska Türklerinin halk kültürünü oluşturan geçiş dönemleri (doğum, düğün ve ölüm adetleri), bayramlar ve kutlamalar, halk inanışları, Ahıska mutfağı, halk edebiyatı ürünleri incelenerek aktarılmıştır. Ahıska Türklerinin kültürüne ait bu detaylarının gelecek nesillere aktarılması açısından son derece önemlidir. Bu nedenle çalışmamızda kaynak kişilerin anlattıkları doğrultusunda Ahıska Türklerinin örf ve adetleri hakkında bilgi verilmeye çalışıldı.