Kâzım Karabekir'in Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasındaki faaliyetleri

Son dönem Osmanlı Devleti'nin önemli subaylarından biri ve Milli Mücadele'nin de en büyük kahramanlarından olan Kâzım Karabekir, 1882 yılında İstanbul'da doğmuştur. 1900 yılında Kuleli Askeri Lisesi'nden mezun olduktan sonra 1903 yılında Erkan-ı Harp Mektebi'ne, başlamıştır. 1905 yılında sınıf birincisi olarak Harp Akademisi'ni bitirmiş, askerlik hayatına 1906 yılında Manastır'da önyüzbaşı olarak görevine başlamıştır. Aynı dönemde İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne üye olmuş, siyasal yaşamı da böylece başlamıştır. İttihat ve Terakki Cemiyet'inde önemli görevler üstlenen Karabekir, aynı başarısını askerlik yaşamında da sürdürmüş, Birinci Dünya Savaşı'nda da birçok başarı elde etmiştir. Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasından sonra ülkenin kurtuluşu için çözümler aramıştır. Mustafa Kemal önderliğindeki Kurtuluş Savaşı'na önemli katkıları olmuş, ancak zaferden sonra gerçekleşen inkılâplarda gerek kendi görüşünün alınmaması, gerekse de bazı inkılâplara düşünsel anlamda karşı çıkması Atatürk ile arasının açılmasına neden olmuştur. 17 Kasım 1924 yılında Atatürk'e ve hükümete muhalif olarak kurulan, Cumhuriyet tarihinin ilk teşkilatlı muhalefeti Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın liderliğini yapmıştır. 3 Haziran 1925 yılında Takrir-i Sükûn Kanunu ile kapatılan partinin teşkilatında yeteri kadar etkin rol oynamasa da meclis oturumlarında, basında ve parti müzakerelerinde aktif rol oynamıştır. Partisi adına mecliste en çok söz alan ikinci milletvekili olmuş, eğitim, ekonomi ve askeri alanlarda fikirlerini birçok kez dile getirmiştir. Basın organlarında birçok yerde partisini tanıtmış ve savunmuş, ülkenin geleceği için fikirlerinin açıklamaktan çekinmemiştir. Takrir-i Sükûn Kanunu ile partisinin kapatılmasını sert bir şekilde eleştirmiş, bunu tarihi bir hata olarak görmüş ve partisinin kapatılma gerekçesini de çoğunluğu sağlama korkusu olarak gördüğünü ifade etmiştir. Partisinin kapatılması siyasal yaşamına engel olmamış, milletvekilliği ise devam etmiştir. Mecliste eski TCF'li arkadaşları ile muhalefetine devam eden Karabekir'in siyasal yaşamı İzmir Suikast Girişimi ve İstiklal Mahkemelerinde yargılanmasıyla son bulmuştur. 1938 yılında Atatürk'ün ölümüne kadar siyaset sahnesinden uzak kalan Karabekir, 1939 yılında İstanbul'dan milletvekili olmuş ve 1946-1948 yılları arasında da Meclis Başkanlığı görevini yürütmüştür. Anahtar Kelimeler: Kâzım Karabekir, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, TBMM, Milli Mücadele.