Keban Baraj Gölü Keban Avlak sahasından yakalanan astacus leptodactylus (Eschscholtz, 1823)'un bazı populasyon özellikleri ve doğal ortamına barınak yerleştirmenin hasada etkisi

Bu çalışmada ?Keban Baraj Gölü Keban avlak sahasından yakalanan Astacus leptodactylus (Eschscholtz, 1823)'un bazı populasyon özellikleri ve doğal ortamına barınak yerleştirmenin hasada etkisi? araştırıldı. Çalışma Ocak 2005-Aralık 2006 tarihleri arasında yürütüldü.Avlanan 2591 adet kerevitin 987 (%38,09) tanesinin dişi, 1604 (%61,91) tanesinin erkek olduğu ve eşey oranının 0,62/1,00 olduğu görüldü. Ortalama karapaks boyu dişilerde 47,60±6,55 mm ve erkeklerde 52,35±8,56 mm olarak ölçüldü. Dişi kerevitlerin ortalama 27,77±10,26 g ve erkek kerevitlerin 42,74±21,79 g ağırlığa sahip olduğu bulundu. Boy-ağırlık ilişkisi regresyon denklemleri erkekler için LogW=-3,695+3,0755LogCL, dişiler için LogW=-2,7761+2,5046LogCL ve her iki eşeyin toplamı için LogW=-3,5041+2,9529LogCL olarak hesaplandı. Hem dişi hem de erkek kerevitlerde karapaks uzunluğu ile ağırlık artışı arasında doğrusal bir ilişki bulundu (R?2= 0,9374, R?2= 0,9199, R??2= 0,9241). Erkek kerevitlerin pozitif allometrik, dişi kerevitlerin ise negatif allometrik ağırlık artışına sahip oldukları görüldü.Kerevitlerin ortamlarına barınak bırakılmasının yakalanan kerevitlerin sayısını, eşey dağılımını ve kerevit büyüklüğünü etkilediği görüldü. Bununla birlikte, avlak sahasında barınak bırakılmayan alanlarda 2006 yılında tüm bireylerin yakalanma miktarında 2005 yılına oranla azalma görüldü.Eşeysel olgunlaşma büyüklüğünün dişi kerevitlerde 74 mm toplam uzunluk (36 mm CL) ve 13,5 g; erkek kerevitlerde ise 73 mm toplam uzunluk (35 mm CL) ve 14 g olduğu gözlemlendi. Üreme sezonu aralık ayının ikinci haftasında, 8 ºC yüzey suyu sıcaklığında başladı. Pleopodal yumurtalı dişiler ocak ayının ilk haftasında 8-9 ºC yüzey suyu sıcaklığında yakalandı. 1. devre yavru oluşumu mayıs ayının 3. haftasında, 18-20 ºC yüzey suyu sıcaklığında gözlemlendi.Dişi kerevitlerin ortalama yumurta sayısının 181,90±45,69 adet ve ortalama yumurta ağırlığının ise 0,014±0,002 g olduğu görüldü.Toplam et miktarı erkek kerevitlerde 9,59±4,41 g ve dişi kerevitlerde 6,63±2,27 g olarak tartıldı. Bu farklılık istatistiksel olarak önem taşımaktadır (P<0,001). Toplam et verimi erkek kerevitlerde vücut ağırlığının ortalama %20,55'i ve dişi kerevitlerde ise ortalama %19,99'unu oluşturmaktadır.Sonuç olarak, Keban Baraj Gölü Keban Avlak Sahası'nda bulunan A. leptodactylus'un profesyonel bir destekle yönetiminin gerçekleştirilmesiyle bu türün bulunduğu ortamda daha verimli bir şekilde gelişebileceği ve ayrıca kerevitin içerisinde bulunduğu ortamın da balıkçılık açısından sürdürülebilinir kullanımının sağlanabileceği düşünülmektedir.