Kendine zarar verme ve intihar davranışlarının bariatrik cerrahi hasta popülasyonundaki sıklığının ve ilişkili faktörlerinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmada bariatrik cerrahi hazırlığında olan hastaların psikiyatrik açıdan değerlendirilmesi, hastaların kendine zarar verme profilleri, intihar düşünce-davranışlarının sıklığının incelenmesi ve bu davranışlarla ilişkili klinik ve sosyodemografik faktörlerin saptanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Eylül 2020 – Mayıs 2021 tarihleri arasında Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Obezite Merkezi tarafından obezite cerrahisi öncesi değerlendirme amacıyla Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'na konsültasyonu istenen ardışık tüm vakalar üzerinde yürütülmüştür. Araştırmaya 18 yaş üstü, verilen ölçekleri uygun bir şekilde anlayıp cevaplayabilecek olan hastalardan çalışmaya katılmaya gönüllü olanların tamamı (n=70) dâhil edilmiştir. Her katılımcıyla DSM-V tanı ölçütlerine göre klinik görüşme yapıldıktan sonra Sosyo-Demografik Veri Formu, Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri (KZVDDE), Columbia İntihar Riskini Derecelendirme Ölçeği (C-SSRS), Yeme Tutumu Testi 40 (YTT-40), Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (YEDÖ), Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve Gece Yeme Anketi (GYA) ölçekleri uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan bariatrik cerrahi adaylarının intihar girişimi öyküsü %2,85 ve C-SSRS'ye göre yaşam boyu intihar düşüncesi bulunma oranı %31,4 olarak bulunmuştur. Katılımcıların 11'inin (%15,7) KZVDDE ölçeğine göre daha önce en az bir yöntemle kendine zarar verdiği belirlenmiştir. C-SSRS'ye göre yaşam boyu intihar düşüncesi olanlarda işsizlik, tıbbi hastalık, BDÖ skoru, YEDÖ total skoru, DEBQ duygusal yeme ve GYA sabah iştahsızlığı alt ölçek ortalama rank değerleri anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (sırasıyla p=0.016, p=0.042, p=0.033, p=0.033, p=0.026, p=0.032). Yapılan lojistik regresyon analizinde C-SSRS'ye göre yaşam boyu intihar düşüncesi bulunma odds oranı işsizlerde 6,17 kat, tıbbi hastalığı olanlarda 3,41 kat, yüksek DEBQ duygusal yeme altölçek puanı olanlarda 1,73 kat artmaktadır. Sonuç: Bariatrik cerrahi öncesi değerlendirilen hastalarda intihar girişimi ve yaşam boyu intihar düşüncesi sıktır. Bu hasta gurubunda intihar düşüncesi ve davranışları sorgulanırken, işsizlik, tıbbi hastalık varlığı ve emosyonel yeme durumlarını içeren ayrıntılı değerlendirme yapılmalıdır. Anatar sözcükler: İntihar, kendine zarar verme davranışı, bariatrik cerrahi, obezite, psikopatoloji