Kent çeperinde gelişen yerleşim alanlarının kırsal peyzaja etkileri: İstanbul Büyükçekmece Karaağaç Mahallesi örneği

Metropolitenleşme sürecinde kentlerin dönüşümünün en belirgin özelliği artan yerleşim alanlarıdır. İstanbul metropoliten kentinde son yıllarda görülen kentleşmenin hızlanması, kentin yayılma ihtiyacını doğurmuştur. Kentsel yayılmanın doğal eşikleri baskılamaya başladığı noktada, kent ile kırsal alanlar arasında tampon görevi üstlenen çeper alanlarında kentsel saçak yerleşim alanları ortaya çıkmıştır. Gelişen saçak yerleşim alanlarının çeper alanlarında bulunan kırsal peyzaj alanlarını tehdit ettiği görülmektedir. Karaağaç Mahallesi, Büyükçekmece Gölü içme suyu havzasında yer alan, birkaç yıl öncesine kadar köy statüsünde olan, kırsal niteliklerinin korunması gerekliliği olan bir yerleşim alanıdır. Bu çalışmada; Büyükçekmece Gölü kıyısında bulunan Karaağaç Mahallesi örneğinden yola çıkılarak kentsel yerleşimlerin 2000-2018 yılları arasında kontrolsüz yayılmasının kırsal peyzajlara etkilerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma sonucu olarak; Karaağaç Mahallesi idari sınırları içerisinde gelişme gösteren belli başlı 17 adet yerleşim alanı tespit edilmiştir. Çalışma alanındaki yerleşim dokusunun artmasının mahallenin kırsal peyzaj alanlarının yaklaşık %15'inin kaybolmasına sebep olduğu belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Kırsal Peyzaj, Kentsel Saçaklanma, Kent Çeperi, Karaağaç