Kentsel alanlarda kullanılan su öğelerinin görsel kalite değerlendirmesi

Kentleşmenin giderek artması, beton yapıların çoğalmasıyla kendi yarattığı çevrede sıkışan insan için su farklı anlamlar taşımaya başlamıştır. İnsanlar yaşadıkları mekanları ve çevreleri düzenleyerek, kent içinde fiziksel ve psikolojik gereksinimleri karşılayan alanlar oluşturmuşlar, bu mekanlarda kullanılan su öğesi ile doğaya sığınma imkanı bulmuşlardır. Kentsel alanların estetik kalitesi, insan yaşamını derinden etkilemektedir. Bu etkilemeyi yapan, büyük ölçüde bu alanları oluşturan mekânsal öğe ve bileşenlerin nitelikleri, görünümleridir. Çalışmanın amacı, kentsel alanlarda kullanılan su öğelerinin fiziksel kriterlerinin estetik kaliteye etkisini ve su öğesi içeren kentsel alanlar ile içermeyenler arasındaki estetik kalite farkını ortaya koymaktır. Peyzaj görsel değerlendirmesinde ise en büyük sorun, belli başlı peyzaj öğelerinin görsel kaliteye etkilerinin belirlenerek, insanların neleri tercih ettiğinin tahmin edilebilmesi için kapsamlı bir yöntemin geliştirilememesidir. Bu kapsamda bu çalışmada estetik kalitenin değerlendirilmesi için kullanılan materyal ve oluşturulacak yöntem çalışmanın önemini oluşturmaktadır. Çalışma ana materyalini, 15 farklı kentsel alana ait 60 adet fotoğraf ve çalışmaya katılan denekler oluşturmaktadır. Fotoğrafların gösterildiği denekler tarafından doldurulan, Likert ölçeğine göre değerlendirilen anket uygulaması yöntem olarak kullanılmıştır. Araştırmanın diğer önemli materyali olan denekler ise farklı fakültelerde eğitim görmekte olan tasarım eğitimi almış peyzaj mimarlığı öğrencileridir. Araştırmanın bulgular bölümünde belirlenen amaçlara ulaşmak için toplam-ortalama tabloları, 23 kriterin aldığı ortalamaların farklı fakülteler arasındaki ilişki tabloları, denek gruplarının "kentsel alan estetiği" ortalama tablosuna ek olarak çalışmaya yön veren "kentsel alan estetiği" ve "su öğesi estetiği" kriterlerini içeren tablolar ve analizler ortaya konmuştur. Çalışma sonuçlarına göre, alanların estetik kriterleri tabloları ile toplam tablolarının uyumlu, estetik kriterlerinin (kentsel alan-su öğesi) aralarında ilişkili, su öğelerinin fiziksel kriterlerinin hem su hem de kentsel alan estetiği kriterleri ile ilişkili ve farklı fakülteler arasında estetik algı farkının olduğu ortaya konmuştur.