Kişilik özellikleri ve örgüt ikliminin bilgi ataleti üzerindeki etkisi: Düzce adliyeleri üzerinde bir araştırma

Kamu kurumlarının yanı sıra özel sektör kuruluşlarınında ilerlemesi ve değişime ayak uydurabilmesinin önünde bir engel olarak görülen atalet faktörü, ciddi bir şekilde mevcudiyetini sürdürmektedir. Kamu kurumlarının özelleştirilmesinin altında yatan nedenlerden biri de kamu çalışanları ve onların oluşturduğu örgüt içinde yerleşmiş olan atalet kavramının bireysellik çerçevesinden çıkıp örgütsel atalet kavramına dönüşmesi olduğu söylenebilir. Buna bağlı olarak gerek kamusal alanda artan maliyetlere engel olmak, gerek işgücü, makine, malzeme veya sermaye verimliliğinin artmasını sağlamak adına örgütlerde atalet ile mücadeleye önem verilmesi gerektiği öngörülmektedir. Bu araştırma; örgüt iklimi, kişilik özellikleri ve örgütsel atalet arasındaki ilişkiyi açıklamayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında ele alınan bilgi ataleti; öğrenme ve deneyim olmak üzere iki, kişilik; deneyime açıklık ve sorumluluk olmak üzere iki, örgüt iklimi; yönetim desteği, yönetim yeteneği, iş yükü baskısı, iş arkadaşları ile uyum, etik ve görevin belirginliği olmak üzere altı alt boyuttan oluşmaktadır. Araştırmada nicel yöntem tercih edilmiş ve veri toplama tekniği olarak anket yöntemi kullanılmıştır. İlişkisel tarama modelinden yararlanılan çalışmada ölçme aracı olarak örgütsel atalet ölçeği, örgüt iklimi ölçeği ve kişilik ölçeği kullanılmıştır. Analiz evresinde SPSS 18.0 programından yararlanılarak betimleyici istatistikler, regresyon analizleri, t-testi, anova ve faktör analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Düzce Adalet Sarayı bünyesinde görev yapan 260 adet kamu personeli oluşturmaktadır. Kişilik ve öğrenme ataletine yönelik bulgulara göre, kişilik boyutlarından sorumluluk boyutunun değişkeni negatif yönde ve anlamlı bir şekilde etkilediği, açıklık boyutunun ise anlamlı bir etkiye sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kişilik ve deneyim ataletine yönelik bulgulara göre, sorumluluk boyutunun değişken üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı, açıklık boyutunun ise pozitif yönde ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Örgüt iklimi ve öğrenme ataletine yönelik bulgulara göre, örgüt iklimi alt boyutlarından sadece etik boyutunun değişkeni negatif yönde ve anlamlı bir şekilde etkilediği, diğer değişkenlerin anlamlı bir etkiye sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Örgüt iklimi ve deneyim ataletine yönelik bulgulara göre ise örgüt iklimi alt boyutlarının hiç birisinin deneyim ataleti üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğrenme ataleti düzeyinin cinsiyete ve eğitim düzeyine göre anlamlı farklılıklara sahip olduğu, deneyim ataleti düzeyinin ise demografik değişkenlere göre anlamlı farklılığa sahip olmadığı tespit edilmiştir.