Klasik Türk şiirinde sevgiliye öykünme ve bunun sonuçları (15 ve 16. yüzyıl divanları)

Aşk ve muhabbetin hâkim olduğu Klasik Türk şiirinde sevgilinin eşsizliği ve benzersizliği söz konusu olduğunda Klasik Türk şairinin bu durumda sergilediği tutum, sevgiliye öykünen varlığa karşı verdiği tepkiler ve bunu şiirlerine yansıtma biçimi önemli bir husustur. Dolayısıyla bu konunun anlaşılması açısından bir çalışma yapılması da gerekli görülmüştür. Bu çalışma için "öykünme" ve "benzeme" kelimelerinin geçtiği beyitlerin sevgiliye öykünme ve benzeme anlamında kullanılmış olanları alıntılanmış, bu durumda şairlerin verdiği tepkiler beyitler üzerinden tek tek incelenmiştir. Çalışmamız üç bölüme ayrılmakta olup birinci bölümde sevgiliye öykünmenin cezaları, ikinci bölümde sevgiliye öykünmenin ödülleri, üçüncü bölümde ise sevgiliye öykünmeyi layık görmeme konusu işlenmiştir. Her bölümde sevgiliye öykünen unsurlar kategorize edilmiş ve ayrı kategorilerde alt başlıklarda incelenmiştir. Öncelikle sevgiliye öykünen unsurun Klasik Türk şiirinde nelere teşbih edildiği çeşitli kaynaklar ışığında açıklanmış, daha sonra bu hususta alıntılanan beyitler üzerinden incelemeler yapılmış; sevgiliye öykünen unsurun sevgilinin güzellik unsurlarına öykündüğünde birinci bölümde aldığı cezaların ikinci bölümde aldığı ödüllerin çeşitleri incelenmiştir. Son bölümde ise sevgiliye öykünen unsurların buna layık görülmemesinin sebepleri yine beyitler incelenerek açıklanmıştır.