Kök değerlerin ortaokul matematik ders kitaplarına yansımaları

Değerlerin eğitiminin son zamanlarda ne kadar önemli olduğunun göstergelerinden biri; ders kitaplarının, öğretim programlarındaki kök değerleri yansıtacak şekilde yazılmasına dönük çabalardır. Matematik ders kitaplarının da değerleri içeren mesajları taşıyacak şekilde düzenlenmesi ve bunun için uygun birer kaynak olduğunu araştırmalar göstermektedir. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı ortaokul matematik ders kitaplarının programda yer alan kök değerleri yansıtma durumlarını incelemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan durum çalışması kullanılmıştır. Bu çalışmanın veri toplama sürecinde ise nitel veri toplama tekniklerinden doküman incelemesi yöntemi tercih edilmiştir. Bu bağlamda bu çalışmada veri toplama sürecinde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2018-2022 yılları arasında okullara dağıtılan ortaokul matematik ders kitapları incelenmiştir. Ders kitaplarında yer alan kök değerlerin analiz edilmesinde nitel veri analiz tekniklerinden betimsel analiz tekniği ve istatistiksel analiz kullanılmıştır. İstatistiksel analiz olarak Ki-kare testi ve File's Kappa testi kullanılmıştır. Çalışmada araştırılan değerlerin belirlenmesi için Matematik Dersi Öğretim Programında yer alan kök değerler, çalışma için bir çatı oluşturmuştur. Bu çatı; adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik değerlerinden oluşmaktadır. Veri çözümleme sürecinde, kök değerlerin oluşturduğu çatı bağlamında; kitaplardaki öğeler giriş, bilgiler, etkinlikler ve örnekler/sorular olmak üzere dört ayrı parçaya ayrılarak incelenmiştir. Ortaokul matematik kitaplarında verilmiş olan toplam içerik sayısı 6037 olarak saptanmıştır. Ortaokul matematik kitaplarında bulunan içeriklerin çoğunluğunun %77,58 örnekler ve sorular olduğu saptanmıştır. En az yer verilen içerik ise %2,17 ile etkinlikler olduğu saptanmıştır. İncelenen ders kitaplarında en çok değinilen kök değerlerin sorumluluk, özdenetim ve vatanseverlik kök değerleri olduğu, en az yer alan kök değerlerin ise sabır ve dürüstlük kök değeri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, incelenen 2018-2022 yılları arasında ortaokul matematik kitaplarının kök değerleri yansıtması açısından yetersiz olduğuna ulaşılmıştır.