Koroner arter bypass greft cerrahisi uygulanan hastalarda postoperatif tramadole deksmedetomidin eklenmesinin etkileri

Çalışmamızda, koroner arter bypass operasyonlarında postoperatif tramadol ile tramadol+deksmedetomidinin ağrı kontrolü, sedasyon, hemodinami ve solunum fonksiyonları üzerindeki etkilerini karşılaştırmayı amaçladık. Çalışmaya elektif koroner arter bypass greft (CABG) cerrahisi geçirecek ASA II-III, 18-80 yaş grubundaki 40 hasta alındı. Postoperatif dönemde tüm hastalara HKA cihazı bağlanıp, 400 mg tramadol 100 ml %0.9 NaCl içine katılarak 50 mg tramadol yükleme dozu verildi ve hastalar rastgele iki gruba ayrıldı. Grup 1'e (Tramadol grubu) 50 mg yükleme dozu verildikten sonra 5 mg/saat infüzyon dozu, 5 mg bolus doz ve 20 dk kilitleme süresi ayarlanıp 24 saat uygulandı. Grup 2'ye (Deksmedetomidin+Tramadol grubu) grup 1'e ek olarak deksmedetomidin yükleme dozu verilmeden 0.4 mcg/kg/saat olacak şekilde iv infüzyon 24 saat yapıldı. VAS değeri 5'in altına indiğinde tramadol infüzyon dozu yarıya düşürüldü. Postoperatif dönemde; hemodinamik veriler, kan gazları, ağrı skorları, sedasyon skorları, solunum fonksiyon testi değerleri ile yan etkiler kaydedildi. Grupların yapılan istatistiksel analizlerinde grup 2'de dinlenme esnasındaki ağrı skorlarında ekstübasyon sonrası 1., 8., 12., 16., 20. ve 24. saatlerde anlamlı azalma, öksürme esnasındaki ağrı skorlarında ekstübasyon sonrası 2., 4., 8., 12., 16., 20. ve 24. saatlerde anlamlı azalma ve sedasyon skorlarında ise ekstübasyon sonrası 1., 2., 4., 8. ve 12. saatlerde anlamlı artış bulundu (p<0.05). Gruplar arası hemodinamik değerler (KAH, SKB, DKB ve OKB) grup 2'de postoperatif 2., 4., 8., 12., 16., 20. ve 24. saatlerde anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.05). Total tramadol tüketiminde ve analjezik istek sayısında grup 2'de anlamlı azalma bulundu (p<0.05). Yan etki olarak ağız kuruluğu grup 2'de anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). Gruplar arası SFT değerlerinde anlamlı olarak fark yoktu (p>0.05). Çalışmamızda, tramadole eklenen deksmedetomidinin başarılı bir ağrı tedavisi sağladığı, tramadol tüketimini önemli derecede azalttığı görülmüştür. Ayrıca solunumsal ve hemodinamik olarak belirgin yan etki oluşturmadan yeterli sedasyon sağladığı saptanmıştır. Deksmedetomidinin açık kalp cerrahisi sonrası uygulanan ağrı tedavisinde etkin ve güvenilir adjuvan ajan olduğu kanaatindeyiz.Anahtar kelimeler: HKA, Deksmedetomidin, Tramadol, CABG, SFT