New challenges within the framework of the responsibility to protect: Terrorism and protection of populations

Müdahale ve Devlet Egemenliği Uluslararası Komisyonu (ICISS), 2001 yılında insan hakları ihlalleri ve insani müdahale tartışmalarına karşılık olarak Koruma Sorumluluğu (R2P) kavramını ortaya koymuştur. Bu kavram, 2005 Dünya Zirvesi Sonuç Belgesi'yle Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından oy birliği ile kabul edildi. Koruma sorumluluğunun temelinde egemenlik anlayışının birtakım sorumluluklar getirdiği ve devletlerin bu yükümlülüğü yerine getirmekten aciz veya isteksiz olduğu durumlarda bu sorumluluğun uluslararası topluma geçtiği fikri yatmaktadır. Güvenlik Konseyi, 2006'dan beri koruma sorumluluğunu 50'den fazla sayıda kararda hatırlatmıştır. Ayrıca, 2010'dan beri BM Genel Kurulu'nda, koruma sorumluluğunun uygulamasına dair dokuz adet gayri resmi interaktif diyalog düzenlemiştir. Esasen, koruma sorumluluğunun 2001 yılında ortaya konmasından bu yana, BM üyesi devletler bu konuda fikir birliği oluşturmaya ve kavramsal ilerleme ile önleyici eylem arasındaki boşluğu daraltmaya çalışmaktadırlar. Bugüne kadar koruma sorumluluğu, Uluslararası İlişkiler literatüründe geniş yer bulmuş olmasına rağmen, yine de konunun az gelişmiş yönleri vardır. Bu bağlamda, analizlerini devletlerin kitlesel zulümlerden sorumlu olan tek aktör olmadığı gözlemi üzerine oturtan bu tezin amacı devlet dışı aktörlere ve spesifik olarak terör örgütlerine, koruma sorumluluğu bağlamında ve nüfusun korunmasına odaklanarak mevcut literatüre katkıda bulunmayı sağlamaktır. Günümüzde, teknolojik ilerlemeler ve küreselleşmeyle birlikte, devlet dışı aktörler de devletler gibi uluslararası sistemin önemli bir parçası haline gelmiştir. Buradan yola çıkarak, bu tez, koruma sorumluluğunun kapsamına giren suçların faillerin devlet dışı aktörler olduğu durumlara uluslararası toplumun sorumluluğunun yerine getirilmesi gerekliliğini incelemektedir. Bunu yaparken, koruma sorumluluğunu fiiliyata geçirilmesine zemin oluşturan kitlesel vahşet suçları bağlamında Nijerya'da Boko Haram ve Suriye'de İslam Devleti terör örgütlerinin faaliyetlerine odaklanmaktadır.