Kozmetotekstil uygulamalar için lipozom teknolojisi ile yeni nesil yüz maskelerin üretilmesi

Bu tez çalışmasında, özellikle yaşlanma karşıtı ve UV koruyucu özellikler olmak üzere fonksiyonel özelliklere sahip kozmetotekstil maske geliştirilmiştir. Bitkisel aktif maddelerin tekstil materyallerinden ve cilt gibi diğer substratlara daha kolay transfer davranışını tahmin etmeyi sağlayan Çok Tabakalı Kaplama (LbL) ve lipozom metodolojilerinin birlikte uygulanabilirliği gösterilmiştir. Lipozom vezikülleri çift çözücü yer değiştirmesi (DSD) yöntemi kullanılarak hazırlanmıştır. Lipzomların partikül boyutu, polidispersite ve zeta potansiyeli ölçümleri DLS yöntemine göre karakterize edilmiştir. Dokusuz yüzey pamuklu kumaşlar, LbL yöntemi ile daha önce hazırlanan deve dikeni özütleri içeren lipozomal nanopartiküllerle kaplanmıştır. Kaplama sürecinde kitosan, elektrostatik LbL'nin kendiliğinden birleşmesi için gereken pozitif yükü sağlamak üzere biyouyumlu ve biyolojik olarak parçalanabilir bir polimer görevi görmüştür. Çok tabakalı kaplama işlemlerinden sonra, kumaşların yüzey morfolojisi ve elementel bileşimi, enerji dağılımlı X-ışını spektrometrisi (SEM-EDX) donanımlı taramalı elektron mikroskobu ile incelenmiştir. Biriken nanotabakaların varlığı, zayıflatılmış toplam yansıma Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (ATR-FTIR) kullanılarak araştırılmıştır. Lipozomal deve dikeni özütleriyle kaplanmış kumaşların antioksidan etkinliği CUPRAC (bakır iyon azaltıcı antioksidan kapasitesi) ve DPPH (1,1-difenil-2-pikril-hidrazil) analizleri ile ölçülmüştür. Ayrıca, deve dikeni özütleri ve lipozomal deve dikeni özütleri ile kaplanmış kumaşların tirozinaz enzimi üzerindeki inhibitör etkisi substrat olarak L-DOPA kullanılarak araştırılmıştır. Dahası, mevcut tez çalışması lipozomal deve dikeni özütleri ile kaplanmış çok tabakalı kumaşların UPF üzerindeki etkisine odaklanmıştır. Ek olarak, anti-tirozinaz etki mekanizmasını açıklamak için, deve dikeni özütlerinde tanımlanan ana bileşenler olan silibinin ve klorojenik asidin hedef protein 3NM8'e moleküler olarak yerleştirilmesi gerçekleştirilmiştir. Bulgular, lipozomal popülasyonun ortalama partikül boyutunun ~223 nm olduğunu, 0.398'lik düşük bir polidispersite indeksine sahip olduğunu ve bunun yüksek partikül homojenliğine işaret etiğini göstermiştir. Ek olarak, lipozomların ve kitosanın zeta potansiyellerinin sırasıyla 28 ve + 68.23 mV olduğu belirlenmiştir. SEM-EDX bulguları, lipozomların elemanlarının kumaşta birleştirilmiş tabakaların artmasıyla değiştiğini ortaya koyarken, ATR-FTIR, lipozomların dokusuz yüzey pamuklu kumaşa başarıyla depolandığına dair kanıt sağlamıştır. Bulgular, kitosanla zenginleştirilmiş deve dikeni fenolikleriyle kaplanmış kumaşlarda önemli seviyelerde tirozinaz inhibitör aktivitesi ve antioksidan yeteneği olduğuna işaret etmiştir. Ayrıca, işlem görmemiş ve ön işlem görmüş kumaşlarla karşılaştırıldığında, özütlerle kaplanmış kumaşın 30.55'lik bir UPF değeriyle çok iyi güneş koruma yeteneği sergilediği bulunmuştur.