Kripto para işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ve bir uygulama

Son yılların küresel ekonomide adından en çok bahsettiren Kripto paralar kullanım alanlarını gün geçtikçe arttırmaktadır. Söz konusu varlıkların ekonomik açıdan tanımlanması ve kullanımından meydana gelen problemlerin başında bu varlıkların muhasebeleştirilmesidir. Söz konusu varlıkların tanımlanması ile birlikte kullanım amacına ve elde tutulma süresine bağlı olarak muhasebe bilgi sistemine uyumlaştırılması gerekmektedir. Yapılan bu tez çalışmasında Kripto paraların ortaya çıkışı bu varlıkların kullanımını sağlayan teknoloji olan Blockchain teknolojisinden bahsedilmiştir. Ardından bu varlıkların Türkiye'de ve diğer devletlerde ne şekilde tanımlandığı ve nasıl muhasebeleştirilmesi gerektiği araştırılmıştır. Söz konusu çalışmada Türkiye'de başta Sermaye Piyasası Kurulu, Merkez Bankası ve Maliye Bakanlığı gibi önemli kurumlar tarafından yapılan çalışmalar bulunmaktadır. Tüm bu çalışmalardan ve hali hazırda Türkiye'nin mali açıdan var olan Katma Değer Vergisi Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu, Türk Ticaret Konunu, Vergi Usul Kanunu ve Muhasebe Standartları açısından değerlendirilerek Kripto paraların muhasebe bilgi sisteminde izlenmesine ilişkin önerilerde bulunulmuştur. Söz konusu varlıkların muhasebeleştirilmesinde önerilen sistemler genel olarak üç başlık altında toplanmıştır. Bunlar Kripto para madenciliği yapan işletmeler açısından, Kripto para işlemlerine aracılık yapan işletmeler ve ticari işlemlerinde ödeme ve tahsil aracı olarak kullanan işletmeler olarak sınıflandırılabilir. Bu varlıkların kullanımı açısından belirlendikten sonra emtia sayılması, menkul kıymet sayılması ve nakit sayılması durumunda muhasebe kayıtlarına alınması gerektiği vurgulanmıştır. Bu çalışmanın son bölümünde yer alan işletme uygulamasında bu varlıkların kullanımı açısından ticari faaliyetlerinde ödeme ve tahsil aracı olarak kullanan işletmelerin bazı Kripto paraları ödeme ve tahsilat işlemlerinde kullanırken bazı varlıkları ise yatırım aracı olarak değerlendirdiği varsayılarak tasarlanmıştır.