Kırım-kongo kanamalı ateşi hastalığına karşı koruyucu aşı geliştirilmesi

Kırım-Kongo kanamalı ateşi hastalığı virüsü (KKKAHV), insanlarda şiddetli kanamalı hastalığa neden olan kene kaynaklı bir virüstür. Türkiye'de, ilk klinik Kırım-Kongo kanamalı ateşi hastalığı (KKKAH) vakası 2002 yılında tanımlanmıştır. Türkiye'de bugüne kadar 8000'den fazla KKKAH vakası bildirilmiş olup ciddi halk sağlığı tehdidi oluşturmaktadır. Hastalığın vaka sayılarının artması, mortalite oranının yüksek olması ve etkili bir tedavisinin olmayışı, KKKAH'nin toplum sağlığını tehdit eden bir biyoterörizm ajan olduğunu düşündürmektedir. Bu bağlamda, KKKAH'ye karşı etkili ve güvenli bir aşı geliştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, Vero E6 hücre kültürlerden ve fare beyinlerinden pürifiye edilerek formalin ile inaktive edilip, Alum adjuvant ile formüle edilerek hazırlanan potansiyel KKKAHV aşılarının immünojenitelerinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada altı gruba ayrılan (n=6 her bir grup) 4-6 haftalık BALB/c fareler, Alum ile adjuvanize edilen 5, 10 ve 20 μg dozlarda hücre kültür tabanlı aşı ve fare beyni tabanlı aşı ile intraperitoneal (i.p.) yolla immünize edildi. İlk immünizasyondan sonra 21. ve 42. günlerde aynı dozlarla aşılamalar tekrar edildi. Hem hücre kültür tabanlı aşıda hem de fare beyni aşısında oluşan serum antikor seviyeleri doza bağlı olarak artış göstermektedir. Hücre kültür tabanlı aşının her üç doz gruplarında oluşan serum antikor titreleri fare beyni aşısının uygulandığı doz gruplarından elde edilen titrelerden önemli derecede yüksek olduğu belirlendi. Hücre kültür tabanlı aşının 5 µg doz grubunda aşılamadan sonraki 12. ayda ölçülen ortalama nötralizan antikor seviyesi, fare beyni aşısının aynı doz grubundaki 4. ayda ölçülen ortalama nötralizan antikor seviyesi ile benzer olduğu görüldü. Bu sonuçlar açık bir şekilde KKKAHV'ye karşı geliştirilen hücre kültür aşısının, fare beyni aşısına göre daha fazla potansiyel koruyucu etkinliği olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Kırım-Kongo kanamalı ateşi hastalığı virüsü, inaktif aşı, adjuvantlar, koruyucu yanıt, uzun süreli immünite