Kronik bel ağrısında lomber stabilizasyon egzersizlerinin denge ve klinik iyileşmeye etkisi

Bu çalışmanın amacı; kronik bel ağrısının tedavisinde kullanılan lomber stabilizasyon egzersizlerinin ağrı, fonksiyonel kapasite, yaşam kalitesi ve denge üzerine etkisini araştırmak, bunun yanında egzersizlerin lomber multifidus kası kesitsel alanlarında artışa yol açıp açmadığını değerlendirmektir. Bu çalışmaya kronik bel ağrısı tanısı alan 66 hasta alındı. Hastalar randomize edilerek iki gruba ayrıldı. Birinci gruba (n:28) lomber stabilizasyon egzersizleri, TENS ve Hotpack tedavileri, ikinci gruba (n:37) ise sadece TENS, Hotpack tedavileri verildi. Hasta değerlendirme işlemi tedavi öncesinde ve tedavi başlangıcından 8 hafta sonra yapıldı. Ağrı için; İstirahat ve hareket esnasında Visuel Analog Skala (VAS), fonksiyonel dizabilite için; Roland Morris Sorgulama Anketi ve Oswestry Özürlülük İndeksi, yaşam kalitesi için; Kısa Form-36 (SF-36) değerlendirme formu, denge için; Tetrax cihazı ve multifidus kas kesitsel alanları için Ultrason ile değerlendirme yapıldı. Grup 1'deki hastalarda tedavi öncesi ve sonrası elde edilen veriler açısından karşılaştırıldığında düşme riski (FI) hariç tüm parametrelerde anlamlı iyileşme saptanmıştır.Grup 2'deki hastalarda ise düşme riski (FI), sağ/sol 5. multfidus kas kesitsel alanı ve SF 36'nın genel sağlık algısı (SF-GSA) hariç tüm parametrelerde olumlu gelişme saptanmıştır. Her iki grup kendi arasında multifidus kaslarının kesitsel alanı, SF-36'nın fiziksel rol güçlüğü, Ağrı ile Ruhsal sağlık ve Enerji/vitalite/ canlılık alt parametreleri açısından karşılaştırıldığında egzersizleri alan hastalar lehine anlamlı gelişme saptanmıştır. Düşme indeksi, VAS skorları, Roland Morris Sorgulama Anketi ve Oswestry Özürlülük İndeksi açısından değerlendirildiğinde ise gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı.Sonuç olarak lomber stabilizasyon egzersizlerinin; ağrı, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi üzerine olumlu etkileri saptandı. Kullanılmamaya bağlı gelişen multifidus atrofisi için yapılan egzersizlerle birlikte bu kasın kesitsel alanlarında anlamlı artış sağlanmıştır. Multifidus'un bir diğer önemli görevinin propriosepsiyon olduğu bilinmektedir. Bunun değerlendirildiği denge muayenelerinde ise egzersiz sonrasında bir farklılık saptanmamıştır.