Kronik böbrek yetmezlikli hastalarda serum FGF23 seviyesi ile sol ventrikül kitle indeksi ve karotis intima media kalınlığı arasındaki ilişki

Giriş ve Amaç: FGF23, fosfat regülasyonu ve D vitamini metabolizmasında rol oynayan esas olarak osteositlerden sentezlenen ve kronik böbrek yetmezliğinde persistan fosfat retansiyonunu kompanse etmek için progresif olarak artan yeni bir hormondur. Kardiyovasküler hastalıklar son dönem böbrek yetmezlikli hastalarda major ölüm nedenidir. Kronik böbrek yetmezlikli hastalarda yüksek FGF23 seviyelerinin kardiak fonksiyonlardaki bozukluklara ve ateroskleroza katkıda bulunup bulunmadığı konusu netlik kazanmamış bir durumdur. Biz bu çalışmada kronik böbrek yetmezlikli hastalarda serum FGF23 seviyesi ile sol ventrikül kitle indeksi ve karotis intima media kalınlığı arasındaki ilişkiyi inceledik. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji polikliniğine 2011-2013 yılları arasında başvuran, evre 2-5 kronik böbrek yetmezliği olan 162 hasta alındı. Hastaların yaş, boy , kilo, vücut kitle indeksi, vücut yüzey alanı ölçümleri, böbrek yetmezliği nedeni ve süresi, kullandıkları ilaçlar, sigara, alkol alışkanlıkları ve fizik muayene bulguları kaydedildi. Kan örneklerinden FGF23, glukoz, BUN, kreatinin, albumin, kalsiyum, fosfor, PTH, 25(OH)D vitamini, 24 saatlik idrar örneğinde fosfor, protein bakıldı. Serum FGF-23 ölçümü Uscn Life Science Inc. Wuhan, China ELISA kiti kullanılarak, Chromate micro-ELISA cıhazı ile çalışıldı. Görüntüleme yöntemlerinden karotis vertebral dopler USG ve ekokardiografi yapıldı. Hastalar evrelere göre sınıflandırıldıktan sonra, serum FGF23 seviyesi ile sol ventrikül kitle indeksi ve karotis intima media kalınlığı arasındaki ilişki değerlendirildi. Bulgular: Kronik böbrek yetmezliğinin ileri evrelerinde (evre 4-5) erken evrelere göre (evre 2-3), serum FGF23 seviyesi (p:0,046) ve karotis intima media kalınlığı (p:0,001) yüksek saptandı. Sol ventrikül kitle indeksinin kronik böbrek yetmezliğinin ilerlemesiyle birlikte arttığı tespit edildi (p:0,015). Serum FGF23 seviyesi ile sol ventrikül kitle indeksi (p:0,004) ve sol ventrikül konsantrik hipertrofisi (p:0,017) arasında pozitif korelasyon saptandı. Serum FGF23 seviyesi ile karotis intima media kalınlığı ve karotis kalsifikasyonu arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Serum FGF23 seviyesi ile kreatinin (p:0,007), CRP (p:0,051), ferritin (p:0,007) ve PTH (p:0,004) arasında pozitif korelasyon saptandı ancak serum 25(OH)D vitamini, kalsiyum ve fosfor arasında herhangi bir ilişki saptanmadı. Sol ventrikül kitle indeksi ile sol karotis intima media kalınlığı (p <0,001), proteinüri (p<0,001), serum kreatinin (p:0,031) arasında pozitif; albumin (p<0,001), serum 25(OH)D vitamini (p:0,049) arasında negatif korelasyon saptandı. Karotis intima media kalınlığı, sol ventrikül kitlesi (p<0,001), sol ventrikül kitle indeksi (p:0,005), interventriküler septum kalınlığı (p:0,0011), sol atrium çapı (p:0,023), kalp arka duvar çapı (p:0,002), yaş (p<0001) ve HbA1C (p:0,023) ile pozitif; kalp ejeksiyon fraksiyonu (p:0,003) değerleri arasında negatif korelasyon saptandı. Karotis kalsifikasyonu ile ilişkili faktörler; serum fosfor (p:0,01), CaxP (p:0,01), yaş (p:0,002), sistolik KB (p:0,027), CRP (p:0,008), ferritin (p:0,027) değerleri olarak saptandı. Sonuç: Serum FGF23 seviyesi, sol ventrikül kitle indeksi ve karotis intima media kalınlığı kronik böbrek yetmezliğinin ilerlemesiyle birlikte artmaktadır. Serum FGF23 seviyesi ile sol ventrikül kitle indeksi ve sol ventrikül konsantrik hipertrofisi arasındaki pozitif ilişki, FGF23?ün KBY?li hastalardaki kardiyovasküler hastalık riskine katkı sağladığını düşündürmektedir. Serum FGF23 seviyesi ile karotis intima media kalınlığı arasında ilişki saptanmamıştır. Vasküler kalsifikasyonda serum FGF23 değerlerinden daha ziyade serum fosfor düzeyinin önemli olduğu gösterilmiştir. Karotis intima media kalınlığı ile sol ventrikül kitlesi, sol ventrikül kitle indeksi, sol atrium çapı, kalp arka duvar çapı ile pozitif ve ejeksiyon fraksiyonu ile negatif korelasyonu; karotis intima media kalınlığı ölçümünün kardiak fonksiyonları gösteren ucuz, kullanışlı ve invaziv olmayan bir belirteç olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak bizim çalışmamız FGF23 yüksekliğinin özellikle sol ventrikül kitle indeksini değerlendirmede daha değerli bir belirteç olduğunu ortaya çıkarmıştır. Anahtar Sözcükler: FGF23, karotis intima media kalınlığı, sol ventrikül kitle indeksi, kronik böbrek yetmezliği