Kronik hepatit c hastalarında; HCV RNA düzeyi ile karaciğerdeki steatoz ve histolojik aktivite indeksi ilişkisinin araştırılması

Hepatit C virüsü karaciğerde kronik hasar meydana getiren ve persistanenfeksiyon yapan bir virüstür. HCV enfeksiyonunun önemli ölçüde kronikleşerekciddi karaciğer yetmezliği ve hepatoselüler karsinoma (HSK)?ya yol açması vekaraciğer nakli gerektirmesi değil, hastalığın sinsi seyretmesi, klinik belirtivermemesi ve enfekte kişilerin toplumda bir rezervuar oluşturması da onu farklıve önemli kılmaktadır. Kronik kepatit C hastalarında kantitatif HCV RNAdeğerinin ve serum transaminaz yüksekliğinin, karaciğer histolojisi ile ilişkisihenüz net bir şekilde açıklanamamıştır. Karaciğerde görülen steatozun fibrozisprogresyonuna yol açıp açmadığı bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı; HCVRNA viral yük ve ALT değerlerinin karaciğerdeki steatoz, histolojik aktiviteindeksi ve fibroz ile arasındaki ilişkiyi araştırmak ve steatozun karaciğerfibrozisine etkisinin olup olmadığınının araştırılmasıdır.Kronik hepatit C tanısı almış ancak herhangi bir tedavi uygulanmamış 100hasta çalışma kapsamına alındı. Hastaların serum HCV RNA ve ALT değerlerikaraciğer biyopsisinden elde edilen steatoz, nekroinflamatuar aktivite indeksi vefibrozis skoru ile karşılaştırıldı.Çalışmaya alınan hastaların 63?ü kadın, 37?si erkek hastaydı. Yaşortalaması 55.48 ±11.04 yıl idi. Steatoz değerlendirilmesi Kleiner?e göre yapıldı.131Hastaların % 42?sinin steatoz evresi 0, % 41?inin steatoz evresi 1, %10?ununsteatoz evresi 2, % 7?sinin steatoz evresi 3 olarak saptandı. Nekroinflamatuaraktivite indeksi; Ishak?a göre (0-18) üzerinden değerlendirildi ve hastalar bu skorüzerinden 4 gruba ayrıldı. (1-4) Minimal Kronik Hepatit, (5-8) Hafif KronikHepatit, (9-13) Orta Aktiviteli Kronik Hepatit, (13-18) Ağır Aktiviteli KronikHepatit. Çalışmamızda, Hafif Kronik Hepatit C Hastalığı % 70.7 ile en çokgörülen karaciğer hastalığı idi. Minimal Kronik Hepatit C Hastalığı% 14.1, OrtaAktiviteli Kronik Hepatit C Hastalığı % 14.1, ve Ağır Aktiviteli Kronik Hepatit CHastalığı % 1 oranında görülmüştür. Hastaların karaciğer fibrozis skorlamasıIshak?a göre yapıldı ve hafif fibrozis % 74.7 ile en çok görülen fibrozis idi. %18.2 oranında hastada orta şiddette fibrozis görüldü, % 7.1 oranında hastada ağırşiddette fibrozis görüldü. Çalışmamızda; HCV-RNA viral yük ile steatoz evresiarasında negatif korelasyon bulundu ( p<0.05). HCV-RNA ile ALT,nekroinflamatuvar aktivite indeksi ve karaciğer fibrozisi arasında istatistikselanlamlı ilişki bulunmadı. Çalışmamızda; ALT ile nekroinflamatuar aktiviteindeksi ve karaciğer fibrozis skoru arasında pozitif korelasyon bulundu (p<0.05).ALT ile HCV RNA ve steatoz arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkibulunmadı. Çalışmamızda; steatoz ile nekroinflamatuar aktivite indeksi vekaraciğer fibrozisi arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunmadı.Serum ALT düzeylerinin karaciğer hasarının (nekroinflamatuar aktivite vefibroz skoru) önemli bir göstergesi olduğunu, serum ALT değerlerinin karaciğerbiyopsisine karar verme ve kronik C hepatitli hastalarda tanı ve tedavi ihtiyacıkonusunda yönlendirici olabileceğini düşünmekteyiz. HCV RNA viral yükünkaraciğer histolojisini etkileyen bir parametre olmadığını düşünmekle birlikte bukonuda daha geniş çalışmaların yapılmasının patogenez açısından önemliolacağını düşünmekteyiz. Steatozis kronik hepatit C hastalarında sıklıkla görülenbir histopatolojik bulgudur ancak karaciğer fibrozisine ilerlemesinde steatozun birkatkısının olmadığı görüşündeyiz. Ancak steatoz ile karaciğer fibrozisi arasındakiilişkinin değerlendirildiği çalışmalara daha fazla ihtiyaç vardır.Anahtar kelimeler: HCV RNA viral yük, ALT, steatozis, fibrozis