Kronik nörolojik hastalığı olan hastalara bakım verenlerde COVID-19 pandemi sürecinin bakım yükü üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışma COVID-19 pandemi sürecinin kronik nörolojik hastalığa sahip bireylere bakım verenlerinin iş yükü düzeyinde ve psikolojik yükünde etkisi olup olmadığını değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Çalışma kapsamında yaş ortalaması 39,08±15,71 yıl olan 50 hasta ve hastaların yaş ortalaması 44,32±11,54 yıl olan 50 bakım vereni dahil edilmiştir. Araştırma öncesi bireylerin çalışmamıza uygunluk durumlarını belirlemek amacıyla hastaların günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeyleri Barthel İndeksi ile, bakım verenlerin bilişsel seviyeleri ise Mini Mental Durum testi ile değerlendirilmiştir. Dahil edilme kriterlerine uygun olan bireylerin demografik bilgilerinin alınmasının ardından hasta ve bakım verenlerinin depresyon seviyeleri Beck Depresyon Ölçeği ile, uyku kaliteleri Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi ile, yaşam kaliteleri SF-36 Yaşam Kalitesi ölçeği ile, cinsel hayat kaliteleri Yeni Cinsel Doyum Ölçeği ile mental iyi oluş halleri Warwick-Edinburdg Mental İyi Oluş Ölçeği ile, bakım verenlerin bakım yükü Zarit Bakıcı Yük Ölçeği ile pandemi öncesi ve sonrası döneme göre cevaplandırılmak üzere iki kez değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda pandemi sürecinde hasta (p=0,00) ve bakım verenlerin (p=0,00) depresyon düzeylerinin arttığı görülmüştür. Bireylerin pandemi sürecinde uyku kalitelerinde bakım verenler (p=0,00) ve hastalar (p=0,02) için azalma olduğu görülmüştür. Bireylerin pandemi sürecinde iyi oluş hallerinde hastalar (p=0,01) ve bakım verenler (p=0,00) için azalma olduğu görülmüştür. Hastaların cinsel yaşam kalitesinde azalma olduğu görülmüştür (p=0,02). Bakım verenlerin bakım yüklerinin arttığı görülmüştür (p=0,00). Bakım verenlerin SF-36 ölçeğinin alt parametrelerinden fiziksel fonksiyon (p=0,02), fiziksel rol güçlüğü (p=0,00) ve emosyonel rol güçlüğünde (p=0,03) azalma belirlenmiştir. Sonuç olarak pandemiye bağlı olarak hasta ve bakım verenlerinin iyilik halinin, psikolojik durumlarının olumsuz etkilendiği, kronik nörolojik hastalığı olan bireylere pandemi sürecinde psikolojik destek hizmetinin sağlık politikalarına dahil edilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.