Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olgularında klinik fenotipik özelliklerin değerlendirilmesi

Çalışmamızda ülkemizde var olan KOAH'lı olguların klinik fenotipik özelliklerinin belirlenmesi, birbirleriyle benzer veya farklı yönlerinin ortaya konulması amaçlanmıştırYöntem: Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi (DEUTF) Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı'nda yeni tanı alan veya rutin izlemi sürmekte 202 KOAH'lı olgu dahil edilmiştir. Olguların yaş, sigara öyküleri, son bir yıl içerisindeki alevlenme sayıları, vücut kitle indeksleri (VKİ), solunum fonksiyon testleri (SFT), serum C-reaktif protein (CRP) düzeyleri ve eşlik eden kronik hastalıkları kaydedilmiştir. Olgulara Short Form 36 (SF-36) yaşam kalitesi anketi ve Beck anksiyete anketi uygulanmış ayrıca Modified Medical Research Council (MMRC) dispne skalasına göre dispne dereceleri belirlenmiştir.Elde edilen verilerle olgulara hiyerarşik küme analizi uygulanarak birbirlerinden anlamlı farklılık gösteren fenotipik gruplar belirlenmiştir.Bulgular: Kümeleme analizi sonrası yaşlı/ağır respiratuar hastalığa sahip/kilolu, yaşlı/ağır respiratuar hastalığa sahip/normal kilolu, genç/hafif respiratuar hastalığa sahip /normal kilolu ve yaşlı/hafif respiratuar hastalığa sahip/kilolu olarak tanımlanan dört ayrı fenotip belirlenmiştir. Fenotipler arasında bazı grupların spirometrik değerlerinin benzerlik göstermesine rağmen dispne skorlarının ve yaşam kalitesi verilerinin farklı olduğu görülmüştür. Özellikle son bir yıl içerisinde geçirilen alevlenme sayısının yaşam kalitesini ve anksiyeteyi olumsuz yönde etkilediği saptanmıştır. Eşlik eden kardiyovasküler hastalıkların benzer spirometrik değerlerde dahi hem dispne derecesini arttırdığı ve de yaşam kalitesini kötüleştirdiği görülmüştür. Kadın olgularda benzer şartlarda dahi erkek olgulara göre mental yaşam kalitesinin daha kötü, anksiyetenin daha yüksek olduğu saptanmıştır.Sonuç: KOAH'lı olguların yönetiminde salt havayolu kısıtlanma derecesini dikkate almak yerine olguların alevlenme sayıları, cinsiyetleri, başta kardiyovasküler olmak üzere eşlik eden hastalıkları, anksiyete durumları ve yaşam kaliteleri gibi birçok klinik veriyi içeren fenotipik gruplamalar yapılması ve günlük klinik pratiğe kazandırılmasının önem taşıdığını düşünmekteyiz.Anahtar Sözcükler: kronik obstrüktif akciğer hastalığı, klinik fenotipler, yaşam kalitesi, anksiyete, dispne indeksi, alevlenme