Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olgularında kırılganlık sendromunu etkileyen faktörler ve sistemik inflamasyonla ilişkisi

Giriş ve amaç: Kırılganlık yaşlanma ile ortaya çıkan güçsüzlük, fizyolojik rezervlerde azalma ile karakterize, her türlü stres durumundan daha kolay ve fazla etkilenmenin görüldüğü bir geriatrik sendrom olarak tanımlanmıştır. Günümüzde artan yaşam süreleri göz önüne alındığında bu sendrom gittikçe önem kazanmaktadır. Çalışmamızın amacı KOAH olgularında kırılganlık sendromunu etkileyen faktörleri tanımlamak ve sistemik inflamasyonla ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma ADÜ Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran, 65-84 yaş arası ve GOLD 2019 kriterlerine göre KOAH tanısı alan 64 olgu ile yapıldı. Sistemik inflamatuvar bir hastalığı veya malignitesi olan, alevlenme döneminde olan, çalışmayı kabul etmeyen olgular çalışma dışı bırakıldı. Olgulara çalışma ile ilgili bilgilendirme yapıldıktan sonra yazılı onamı alındı, demografik verileri, vücut kitle indeksi, GOLD'a göre KOAH risk grubu, eşlik eden komorbiditeler, hastaların kullanmakta oldukları ilaçlar ve dozları, alevlenme sayısı, hastanede yatış sayısı, alevlenme sıklığı, mMRC ve CAT skorlarını içeren çalışma formları çalışmacı hekim tarafından birebir yüz yüze görüşme ile dolduruldu. Tüm olgulara solunum fonksiyon testi, 6 dk yürüme testi ve Tilburg Kırılganlık Testi yapıldı. Sistemik inflamasyon göstergeleri olan N/L oranı, hsCRP, IL-6, 8OH-dG, IL-18 için olgulardan hem düz tüpe hem de EDTA'lı tüpe kan alındı ve derin dondurucuda saklandı. Daha sonra çözdürülüp tüm örnekler birlikte human ELISA kitleri ile çalışıldı. İstatistiksel değerlendirme için hastalar Tilburg testi sonuçlarına göre kırılgan (Grup 2) ve kırılgan olmayan (Grup 1) olarak iki gruba ayrıldı. İstatistiksel değerlendirme SPSS-21 istatistiksel analiz yazılımı kullanılarak gerçekleştirildi. İki grup arasında fark olup olmadığı bağımsız örneklem t testi ile Mann Whitney U testi ile değerlendirildi. Korelasyon için Pearson korelasyon testi ve two-tailed testi uygulandı. 39 Bulgular: Olguların %71,9'u 65-74 yaş arasında iken, %18'inin 75-84 yaş arasında olduğu saptandı. Hastaların % 63,9'u Tilburg testi sonucuna göre kırılgan olarak değerlendirildi. VKİ ile Tilburg kırılganlık skoru arasında istatiksel anlamlı ilişki saptandı (p:0,035). Kırılgan gruptaki olgularda VKİ düşük izlenirken kırılgan olmayan grupta yüksek izlendi. Kırılganlık ve kilo arasında negatif korelasyon olduğu görüldü (p:0,304). Komorbidite sayısı ile Tilburg kırılganlık skoru arasında istatiksel anlamlı ilişki saptandı (p:0,007). Kırılganlık olan grupta komorbidite sayısı daha fazlayken kırılgan olmayan grupta daha az bulundu. Kırılganlık ve kullanılan ilaç sayısı arasında pozitif korelasyon olduğu görüldü (p:0,390). Kıırlganlık skoru GOLD grup B&C olanlarda A&D grubundakilere göre belirgin artmış olarak saptandı (p:0,006). Kırılganlık ve 6DYT mesafesi yüzdesi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlendi (p:0,044). Kırılgan olan hastalarda (grup2) 6DYT mesafesi yüzdesinin düşük (13,39±7,89 ), kırılgan olmayanlarda (grup 1) ise yüksek (56,55±12,87) olduğu görüldü (p:0,044). Kırılgan olan ve kırılgan olmayan gruplar arasında NLO (mkrL) değerleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu (p:0,007). NLO kırılgan gruptaki hastalarda kırılgan olmayan gruptaki hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek izlendi. Kırılgan olan ve olmayan gruplar arasında HsCRP(ng/mL) , IL-6 (ng/L), IL-18 (ng/L) ve 8-oHDG (ng/mL) değerleri bakımından ise istatistiksel anlamlı farklılık bulunmadı (p >0,01). Sistemik inflamasyon ve oksidatif stres göstergeleri ile Tilburg kırılganlık skoru arasında anlamlı korelasyon tespit edilmedi (p>0,05). Çalışma sonuçlarımıza göre Tilburg kırılganlık skoru KOAH hastalarını değerlendirmekte kullanılan GOLD evresi, VKİ, komorbidite sayısı ve kullanılan ilaç sayısı, CAT skoru, 6 dk yürüme testi yüzdesi gibi parametrelerle paralellik göstermektedir. KOAH kontrolüne ek olarak kırılganlığın rutin değerlendirmesi kırılganlığın ilerlemesini engelleyebilir; KOAH takibinde doktorlara ek önemli bilgiler sağlayabilir ve fiziksel ve solunum rehabilitasyonu, geriatrik ve beslenme uzmanlarına yönlendirmeler de dahil olmak üzere erken müdahalelerin yapılmasına izin verebilir. 40 Anahtar Kelimeler: Kırılganlık Sendromu, Kırılganlık İndeksi, KOAH, Sistemik İnflamasyon, hsCRP