Kırsal Alevi topluluklarında uyuşmazlık çözümü

Bu tezin temel sorunsalı, Alevilerin devlete rağmen kendi sorunlarını kendi toplumsal normları doğrultusunda, tüm topluluğun katılımıyla ve oylarıyla karar verilen "halk mahkemeleri" aracılığıyla çözmesi olgusunun hukuk sosyolojisinin konusu olup olmayacağıdır. Bu sorunun yanıtı aranırken, öncelikle hukuk teorileri ele alınacak ve Eugen Ehrlich'in "Yaşayan Hukuk" teorisi içinde "Alevi Halk Mahkemeleri"nin hukuk sosyolojisinin konusu olabilmesinin olanakları tartışılacak ve tartışmanın sonunda bunun olanaklı olduğu ileri sürülecektir. Ayrıca, "Alevi" olgusunun hangi kavram çerçevesinde sosyolojinin konusu olacağı sorusu sosyoloji kuramları ışığında ele alınacak, sorunun yanıtı Ferdinand Tönnies'in "Topluluk/Toplum" kavramları üzerinde geliştirdiği sosyolojik yaklaşımı içinde aranacak ve sonuçta, Alevilerin bir "topluluk" olarak sosyoloji biliminin araştırma konusu olabileceği ileri sürülecektir. Takip eden bölümde, toplumsal normların oluşumu, sosyal normlar ile hukuk normları arasındaki ilişki; toplumsal kontrol mekanizmaları ve kişinin norma uyma davranışı kavramları kuramlar ışığında tartışılacaktır. Bunun devamında 'Alevi' kavramı ve Alevi inancının temel kavramları ele alınacak, böylece takip eden bölümde ele alınacak olan Alevi toplulukları hukuku ve yargısının teorik arka planı inşa edilmeye çalışılacaktır. Ayrıca Alevi inanç ve topluluğunun kurumsal yapısı analiz edilecek, bu başlık altında özellikle musahiplik kurumu detaylı şekilde analiz edilecektir. Musahiplik kavramı çerçevesinde, genel olarak aile ve akrabalık özel olarak da sanal akrabalık kavramı antropolojik veriler ışığında tartışılıp bir tanım önerisi sunulacaktır. Bütün bunların ışığında Alevi toplulukları hukuku ve yargı sistemi, modern hukukla karşılaştırmalı ele alınacak, tartışma sahada elde edilen veriler ışığında sürdürülecek, sonuç bölümünde de elde edilen veriler analiz edilecektir. Anahtar kavramlar: Alevilik, Bektaşilik, Kızılbaşlık, Doğal Hukuk, Pozitivist Hukuk Teorisi, Topluluk, Toplum, sanal akrabalık, Halk Mahkemeleri, Akrabalık, Aile, sosyal kontrol mekanizmaları, norm, uyma davranışı.