Kırsal ve kentsel bölgelerde yaşayan ilkokul öğrencilerinin günlük bilim kavramlarına ilişkin farkındalık düzeylerinin karşılaştırılması

Bu çalışmada, ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin yaşadıkları çevrede sürekli karşılaştıkları bilimsel olgu ve olayların ne derecede farkında olduklarının tespiti amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında 2. sınıf öğrencilerinin seçilmesinin nedeni söz konusu öğrencilerin henüz bilimsel süreç ve bilimsel bilgi ile ders kapsamında doğrudan karşılaşmamış olmaları, 1. sınıf öğrencilerinin seçilmeme nedeni ise ilk yıl itibariyle öğrenim sürecinde daha çok okuma yazma eğitimine odaklanmalarıdır. Çocuklar doğdukları andan itibaren çevrelerini algılama çabasına girerler. Bu algı önceleri dokunma, tatma, işitme ve görme gibi duyularla daha sonraki dönemlerde ise soru sorma ve gözlem yapma gibi becerilerle çocuğun çevre imgesini şekillendirir. Çalışmada öğrencinin gözlemleri ve çevreden informal biçimde öğrendiği bilimsel olguların ne derece farkında olduğunu tespiti amaçlanmıştır. Bu nedenle gözlem yapmada üstünlükleri ve eksiklikleri olan iki ayrı bölgeden çalışma grubu seçilmiştir. Bu bağlamda çalışmanın farklı sosyoekonomik bölgeleri kapsamasının nedeni; kırsal bölgelerde bireylerin doğal olaylarla daha yalın bir şekilde karşılaşma ortamı sağladığının düşünülmesindendir. Kırsal bölge; öğrencinin rahatlıkla yaparak yaşayarak öğrenebileceği bilimsel bilgi ve olaylarla karşılaşma olanağı sağlayan yaşam alanıdır. Böyle bir çevrede yaşayan çocuklar bitki ve hayvanların tüm yaşam evrelerini gözlemleme şansına sahiptir. Aynı şekilde ışık ve görüntü kirliliğinin olmamasının da gökyüzü ve canlılığa ilişkin daha fazla gözlem yapabilme olanaklarını arttırdığı düşünülmektedir Çalışmada veri elde etmek amacı ile öğrencilere literatür taraması sonucu seçilmiş olan 28 adet açık uçlu soru sorulmuştur. Çalışma 2011-2012 eğitim öğretim yılında, Kırşehir il merkezi ve Çiçekdağı ilçesinde öğrenim gören 175 öğrenciye uygulanmıştır. Çalışmada tekil tarama modeli kullanılmış; elde edilen veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Kırsal kesimde daha fazla gözlem şansı bulunan öğrencilerin günlük yaşamda karşılaştıkları fen kavramlarına karşı farkında olma düzeylerinin kentsel kesimde yaşayan öğrencilere göre daha fazla olması beklenirken araştırma sonuçlarına göre kentsel kesimde yaşayan öğrencilerin bilimsel olgu ve olayların kırsal kesimde yaşayan öğrencilere göre daha fazla farkında oldukları tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Fen öğretimi,gündelik bilim,farkındalık