Kırşehir ilinde yayılış gösteren Salvia cryptantha (Montbret Et Aucher Ex Benth.)'nın uçucu yağ ve ekstraktının biyolojik aktivitesi ve uçucu yağ kompozisyonunun belirlenmesi

Bu çalışmada, Kırşehir İlinde endemik olarak yetişen Salvia cryptantha'nın uçucu yağ ve bitki ekstraktının in vitro ve in vivo koşullar altında antifungal (Fusarium oxysporum f. sp. melonis (FOM) ve Sclerotina sclerotiorum (SS)) ve antibakteriyel (Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis (Cmm), Pseudomonas syringae pv. tomato (Pst)) aktiviteleri belirlenmiştir. Ayrıca, hidro-distilasyon yöntemiyle elde edilen uçucu yağların temel bileşenleri GC/MS analizleri ile belirlenmiştir. Antifungal aktivite çalışmaları in vitro (PDA ve TSA besi yeri üzerinde) ve in vivo koşullar altında (domates bitkisi, hıyar ve kavun meyvesi üzerinde) ekstraktların ve bitki uçucu yağlarının farklı dozları kullanılarak belirlenmiştir. Fungal hastalıkların (FOM, SS) S. cryptantha bitki ekstraktına ve uçucu yağlara karşı göstermiş olduğu miselyum gelişimleri (mm), miselyum gelişim engellemeleri (%) ve lezyon gelişimleri (mm) belirlenmiştir. Ekstrakt ve uçucu yağların bakteriyel hastalıklara karşı etkileri ve domates bitkisi üzerindeki belirtileri farklı parametreler kullanılarak ölçülmüştür. GC/MS analiz sonuçlarına göre, S. cryptantha'nın uçucu yağlarında bulunan başlıca bileşenler; Eucalyptol (%20,61), camphor (%19,83), α-pinene (%8,79), Camphene (%7,82 ), Borneol (%7,32), Viridiflorol (%7,84) ve β-pinene (%5,72) olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, in vitro ve in vivo koşullarda bakteri ve funguslara karşı, uçucu yağın 20 µl dozunda %100 engellemelerin olduğu görülmüştür. Bitki ekstraktında da benzer sonuçlar belirlenmiştir. Sonuç olarak, S. cryptantha'nın in vitro ve in vivo koşullar altında uçucu yağ ve ekstraktının antifungal ve antibakteriyel özelliklerinin sahip olduğu belirlenmiştir.