Kullanıcı deneyimleri bağlamında Alanya Belediyesi yeni hizmet binasının doğal aydınlatma kriterleri üzerinden incelenmesi

Bu tez çalışması, artan enerji tüketimi ve kullanıcı konforu bağlamında yapıların doğal aydınlatma performansını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, 2025 yılı itibariyle hizmet vermeye başlayan Alanya Belediyesi Yeni Hizmet Binası örneklem olarak ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı, kamusal bir yapının sürdürülebilirlik kapsamında doğal aydınlatma koşullarını kullanıcı deneyimleri aracılığıyla incelemek ve mimari tasarım ile günışığı standartları arasındaki ilişkinin kullanıcı memnuniyetine yansımalarını ortaya koymaktır. Araştırmada, Sürdürülebilir Mimarlık ilkeleri içerisinde önemli bir ölçüt olan doğal aydınlatmanın yalnızca fiziksel ve teknik parametrelerle değil, aynı zamanda bireylerin algı, konfor ve psikolojik tepkileriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu doğrultuda, kullanıcıların doğal ışığa ilişkin memnuniyet düzeyleri, TS EN 17037+A1:2021 "Binalarda Günışığı Standardı" temel alınarak hazırlanmış yapılandırılmış bir anket aracılığıyla ölçülmüştür. Araştırmanın örneklem grubunu, Alanya Belediyesi Yeni Hizmet Binası'nı aktif olarak kullanan, yapıyı deneyimlemiş 147 kullanıcı oluşturmaktadır. Elde edilen veriler, SPSS 26.0 istatistik programı ile analiz edilmiş; frekans, betimleyici ve karşılaştırmalı analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma bulguları, yapı kullanıcılarının doğal aydınlatma düzeyi ve günışığı konforuna ilişkin değerlendirmelerinin mimari kararlar ve tasarım ilkeleriyle doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, araştırma bulguları, günışığının sadece enerji verimliliği açısından değil, aynı zamanda kullanıcı sağlığı ve psikolojik iyilik hali açısından da dikkate alınması gereken temel bir tasarım kriteri olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, sürdürülebilirlik temelli mimari tasarım ilkeleri doğrultusunda yapılan uygulamaların doğal aydınlatma koşulları baz alınarak kullanıcı memnuniyeti üzerindeki etkilerine dair özgün ve kullanıcı odaklı veriler sunmakta; hem literatüre hem de mimarlık uygulayıcılarına katkı sağlamayı hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Doğal Aydınlatma, Kullanıcı Deneyimi, Sürdürülebilir Mimarlık, Günışığı Performansı, Kamusal Yapılar, Alanya Belediyesi