Kullanıcının yapı cephelerindeki görsel algısında Gestalt Kuramı'nın etkileri: Diyarbakır'da 3 farklı bulvar değerlendirmesi

Cepheler, insanın yapıyla, yapının kent ile iletişim kurduğu yüzeylerdir. Kenti oluşturan mimari mekanların cepheleri biçimsel özellikleriyle içerdiği bilgileri alır, binayı algılar ve anlamlandırır. Bu durum cephelerin görsel olarak incelenmesinde ve değerlendirilmesinde görsel algı kavramını ortaya çıkarmıştır. Çalışmanın konusunu yapının önemli bir parçası olan "cephe" elemanının görsel algı kapsamında kullanıcıyı nasıl etkilediği sorunsalı oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, Diyarbakır'da Diclekent, Mahabad ve Şanlıurfa Bulvarları' nda bulunan yerleşme potansiyelinin en yoğun olduğu parsellerde bulunan konut tipi yapı cephelerinin kullanıcı üzerindeki görsel algısını Gestalt Kuramı bağlamında analiz ederek elde edilen verileri tasarım kriterleri bağlamında değerlendirmektir. Bu nedenle algı, görsel algı ve görsel algılamada Gestalt Kuramı ve kuramın bileşenleri çalışmanın kavramsal çerçevesini oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında öncelikle kavramsal alt yapıya yönelik olarak literatür taraması yapılmıştır. Bu çalışmalarda algı, görsel algı ve Gestalt Kuramı'na ait temel ilkeler parametre olarak belirlenmiştir. İlgili kurum ve kuruluşlardan konutlarla ilgili elde edilen veriler, yerinde gerçekleştirilen alan etüt-analiz çalışmaları, incelemeler, görsel belgeleme çalışmaları ile tezin kavramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Alan çalışmasında ise fotoğraflama ve anket yönteminden yararlanılmıştır. Anket verileri dijitalleştirilerek bir takım istatistiksel analizler uygulanmış ve bulgular ortaya konmuş, bu bulgular yorumlanarak istatistiğe dayalı bir sonuç oluşturularak literatür bağlamında tartışılmış ve tasarımcılara önemli çıktılar sağlanmıştır. Bu kapsamda SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) programından yararlanılmıştır. İstatistiksel sonuçlara dayanarak bulvarlarda bulunan konut cepheleri değerlendirilmiştir. Kullanıcının yapı cephelerinin algılanmasında hangi özelliklerin başat olduğu ve yeni tasarımlarda bu başat özelliklerin nasıl kullanılacağına dair sonuç ve öneriler oluşturulmuştur.