Kültürel kişilik bağlamında Türk modernleşmesinin Türk kültürüne olan etkilerinin sosyal etkileşim ve sosyal uyum çerçevesinde incelenmesi

Türkiye'nin 200 yılı aşkın bir süreci kapsayan devlet merkezli modernleşme süreci birçok kültürel unsurda dönüşümü de beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada, modernleşmenin etkisiyle gelişen bu süreçte meydana gelen kültürel değişim ve bu değişime yönelik sosyolojik dinamikler üzerinden açıklamayı gerektiren etkileşimler kültürel kişilik bağlamında ele alınmaktadır. Söz konusu etkileşimler her kültürün kendine özgü bir insan tipi ve kişilik oluşturması ile sonuçlanmaktadır. Türk kültürü içinde şekillenmiş olan insan tipolojisinin kültürel kişilikle ilişkilendirildiği bu çalışmada, Osmanlı imparatorluğundan yeni bir devletin kurulmasına kadar geçen dönem kopuş ve süreklilik esaslı ele alınmakta, sosyal etkileşim sürecinin belirleyicileri olan sosyoloji, psikoloji ve sosyal psikoloji disiplinlerinden elde edilen verilerle kültürel bir okuma yapılması amaçlanmaktadır. Türk düşüncesinde modernleşme meselesini tarihsel ve sosyolojik bir gerçeklik olarak ele alan Ziya Gökalp, Mümtaz Turhan, Erol Güngör Fuat Köprülü, İbrahim Kafesoğlu, Niyazi Berkes, Şerif Mardin, Nilüfer Göle, Kemal Karpat ve Bozkurt Güvenç'in görüşleri bu araştırmada yerini almaktadır. Kendi zihniyet dünyalarının Türk modernleşmesindeki literatüre katkıları, aynı meseleye farklı yaklaşımları; kimlik üretme çabalarının kökenindeki görüşleri sürecin anlaşılmasını kolaylaştırmakta olup bu yolculuğa rehberlik etmektedir. Anahtar Sözcükler: Türk modernleşmesi, Türk Kültürü, Kültürel Kişilik, Kültür, Toplumsallaşma.