Kur'an'da ve hadislerde "Nasr" kavramı

Kur'ân'da "nasr"ın anlamı ve isimlendirmeleri günümüz manasından farklılık arz etmektedir. Kur'ân'da "nasr" mefhumu, sadece "nasr" kelimesiyle sınırlı kalmayıp farklı pek çok lafız ve formlarla ele alınmaktadır. Kur'ân'da "nasr", düşmanı hezimete uğratma, öldürme, onun beşerî ve maddî imkanlarını yok etme manalarıyla sınırlı olan günümüz anlayışındaki gibi tek bir manaya indirgenmemiş, tam tersine pek çok manaya hamledilmiştir. Nasrın manaları ise, 'izzet', 'yeryüzünde hakimiyet', -ki bu mana günümüz anlayışına en yakın manadır.- "sebat", "necat", 'himaye', 'tey'îd', 'hüccet gösterme' ve 'davette ehl-i hakkın devamlılığı'dır. Nasrın gerçekleşmesi tesadüfen ve kolaylıkla olmayıp, Allah'a iman, istikâmet, farzları yerine getirme, ihlas, tevekkül ve Allah'ı anmada sebat gibi bir takım şartları yerine getirmeye bağlıdır. Yine "nasr" ve yeryüzü hakimiyeti için maddî ve manevî sebeplere riayet etmek gerekmektedir. Manevî sebepler; rabbânî yönetim ve fertler yetiştirmek, fırkalaşmadan Allah'a sımsıkı bağlanmak, Allah'ın dinini yüceltmek, yaymak ve tevhid akidesine riayet etmektir. Maddî sebepler ise "Onlara karşı gücünüz yettiği kadar kuvvet ve savaş atları hazırlayın(Enfâl, 8/60)." ayetiyle temellendirilebilecek olan teçhizat, gelişmiş silahlar, teknoloji ve bilimsel merkezler gibi pek çok unsurdur. "Nasr"ın şart ve sebepleri olduğu gibi, gerçekleşmesine mani olan engelleri de vardır. Sakınmak için bu engellerin bilinmesi gerekmektedir. Bunların başında Allah'a isyan gelmektedir ki bu önceki kavimlerin helak ve hezimet sebebidir. Bunun dışında şirk, zulm, çekişme, ihtilaf ve kafirleri dost edinme gibi mevzuları da "nasr"ın engelleri olarak sayabiliriz. Kur'ân'ın ele aldığı şekle uygun "nasr"ı isteyen bir kişinin nasrın şartlarını ve sebeplerini yerine getirmesi, manilerinden kaçınması ve bundan sonra Allah'a tevekkül etmesi gerekmektedir.