Kur'ân ilimleri bağlamında Ahkâf Sûresi

Bu çalışma, yüz on dört sûreyi ihtiva eden Kur‟ân-ı Kerîm‟deki Mekkî sûrelerden biri olan Ahkâf sûresinin Kur‟ân ilimleri ile ilgisinin ne seviyede olduğunun ortaya konması amacına yöneliktir. Ahkâf sûresi, Kur‟ân-ı Kerîm‟in her şeye gücü yeten azîz ve her işi hikmetli olan yüce Allah tarafından indirildiğini vurgulayarak başlayan, inci gibi art arda dizilmiş yedi sûrenin sonuncusudur. Bu yönüyle sûre, önceki sûrelerin içerdiği konuları özet olarak sunması bakımından devamı niteliğindedir. Özellikle Fussılet sûresinde şiddetli bir kasırga ile helâk edildiği ifade edilen Âd kavminin helâk edildiği yerin söz konusu sûre‟de zikredilmesi de dikkat çekicidir. Ayrıca Ahkâf sûresinin hem önceki sûreler (el-Mü‟min, Fussılet, eş-iûrâ, ez-Zuhrûf, ed-Duhân, el-Câsiye) hem de sonraki sûre (Muhammed) ile münâsebeti sebebiyle bir köprü konumunda bulunması dolayısı ile sûrenin Kur‟ân ilimleri yönünden çalışılmasının faydalı olacağı ve böylece "Hâ-mîm" ile başlayan sûreler hakkında da bir fikir edinilmesinin mümkün olacağı düşünülmüştür. Tez çalışması bir giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, önemi, amacı, yöntem ve kaynakları ele alınmıştır. Birinci bölümde Ahkâf sûresinde yer alan bazı kelimeler Garîbu‟l-Kur‟ân ilmi açısından değerlendirilmeye tabi tutulmuş, ardından gruplandırılan âyetlerin sibak ve siyakı göz önünde bulundurularak tefsirlerine yer verilmiştir. ikinci bölümde ise söz konusu sûre ulûmü‟l-Kur‟ân açısından değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda Fevâtihu‟s-Süver, Âyet, Kelime ve Harf Bilgileri, Fâsıla, Esmâu‟s-Süver, Mekkî-Medenî, Tertîbu‟s-Süver, Esbâb-ı Nüzûl, Nâsih ve Mensûh, Vücûh ve Nezâir, Fedâilu‟l-Kur‟ân, Münâsebâtü‟l-Kur‟ân, Ahkâmü‟l-Kur‟ân, Kasasu‟l-Kur‟ân, Kıraat Farklılıkları, Vakf ve ibtidâ, i„câzu‟l-Kur‟ân, Bedâi„u‟l-Kur‟ân, Emsâlü‟l-Kur‟ân ve Hazif başlıkları altında Ahkâf sûresi incelenmiş ve söz konusu ilimlerin sûredeki yoğunluğu azımsanmayacak derecede olduğu tespit edilmiştir.