Kur'ân'da insanların ilâh olarak edindikleri objeler

Cenâb-ı Allâh, ilk insan Hz. Âdem'i yeryüzüne indirdiğinde, kendi emir ve yasaklarını ilk peygamber olarak yine Hz. Âdem'e iletmiştir. Dolayısıyla Allâh-u Teâlâ, akıl ve irade ile donatarak yarattığı insanı başlangıçtan beri başıboş bırakmamıştır. Yaratılışının gayesini bilsin diye insanlara elçiler göndermiştir. İçinde yaşadığı evrenin bir yaratıcısı olduğuna ve dünya hayatından sonra bir hayat olduğuna inanan her bireyin en önemli hedefi, bu yaratılışın gayesini bilmek ve sonraki hayatta daha iyi bir yaşama sahip olmak olması kaçınılmazdır. Bu hedefi gerçekleştirmenin başlangıcı ve anahtarı Yüce Yaratıcıyı doğru şekilde tanımaktır ki buna "Tevhîd" inancı denilmektedir. Kur'ân-ı Kerîm'in bütünlüğü içerisinde incelendiğinde görülecektir ki ilâhî kurallar bütünüyle gerçekleştirilmek istenen nihâ-i hedef, "tevhîd" inancını kökleştirmek ve bu inanca göre insan hayatını şekillendirmenin ifadesi olan kemâl derecesine (insân-ı kâmil'e) insanı ulaştırmaktır. Allâh'ın kendisini tanıttığı şeklin dışındaki bir ilâh inancıyla bu hedefin gerçekleşmesi mümkün değildir. Bu nedenle Allâh, insanlık tarihi boyunca insanların tevhîd inancından sapması sonucu ilâh olarak edindikleri objeleri ve insanlık tarihi boyunca insan topluluklarının bâtıl tanrı anlayışlarını ilâhî mesajına almıştır ki, bundan sonra insanlar aynı hatalara düşmesinler. Bu araştırmada, ilk topluluklardan İslâm'ın gönderildiği dönemdeki müşrik Arap topluluklarına kadar, Kur'ân'da adı geçen "insanların ilâh olarak edindikleri objeler" İslâm'ın Tevhîd inancına göre değerlendirilerek bir arada incelenmiştir. Toplumların Allâh inancından sapma şekilleri sebepleriyle araştırmaya konu edilmiştir. Günümüz modern toplumunda şekil değiştirerek bu tür inançların yeniden neşv-ü nema bulmaması için, geçmiş topluluklarda çoğu zaman tevhîd inancından evrilerek oluşan bâtıl tanrı anlayışlarının bilinmesi lüzumu açıktır. Bu sebeple Kur'ân-ı Kerîm'de yer alan bu hususların bir çalışma ile bir arada verilmesi faydalı olacaktır. Bu araştırma bunu gerçekleştirme amacını taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Tevhîd, Müşrik, Put