Küresel krizler ve maliye politikalarının gelişimi: Türkiye örneği

Devletin ekonomiye müdahale etmesi fikri iktisat literatüründe her zaman en önemli tartışma konularından birisi olmaktadır. 1929 Büyük Buhran'ı sonrasında J.M. Keynes'in düşünceleri istikametinde devletin ekonomi içerisindeki rolüne yeni bir boyut getirilmiş ve ekonomik krizlerin önlenmesinde maliye politikasına aktif bir rol yüklenmiştir. Bundan sonra, 1970'li yıllarda yaşanan petrol fiyatı şokları ve 1980'li yıllarda Avrupa'da uygulanan mali daralma politikaları sonucunda yaşanan gelişmeler, maliye politikasının etkinliği üzerine yeni tartışmaları beraberinde getirmiştir. Bu gelişmeler sonrasında ekonomistler tarafından Keynes'in ekonomik krizlerin önlenmesinde maliye politikasına yüklediği görevin etkinliğine yönelik ciddi eleştiriler yapılmıştır. 2008 yılına kadar ekonomi politikaları içerisinde önemi geri planda kalan maliye politikasının, ABD'de ortaya çıkan mali krizle birlikte ekonomi politikaları içerisindeki önemi yeniden tartışılmaya başlanmış ve küresel ekonomik krizi aşmak için maliye politikasına yeniden aktif rol yüklenmiştir. Türkiye, 1994 ve 2001 yıllarında yaşadığı ekonomik krizler sonrasında uyguladığı maliye politikası ile mali dengesini sağlamaya çalışmış ve küresel krizin etkilerini bertaraf edebilmek için dünyada olduğu gibi genişletici maliye politikası uygulamalarını aktif hale getirmiştir. Anahtar Kelimeler: Kriz, Küresel Ekonomik Krizler, Maliye Politikaları, 5 Nisan Kararları, Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı.