Kütahya Şaphane ağzı

Bu çalışmada Şaphane yöresinde ağız araştırması yapılmış, elde edilen bulgular sonucunda bölgenin ağız özellikleri ses-şekil bilgisi bakımından incelenerek bu yöreyle yazı dilimiz arasındaki ses ve şekil farklılıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yaptığımız çalışma ses bilgisi, şekil bilgisi ve metinler olmak üzere üç bölümde incelenmiştir. Bunların ardından sözlük, kaynakça ve dizin yer almıştır. Bu çalışma, Şaphane ilçe merkezi ve ilçeye bağlı 9 köyde yaptığımız araştırmanın bir sonucudur. Araştırmadaki metinler, bölgedeki kişilerle görüşülerek ses kaydı alınan 33 metinden oluşmaktadır. Elde ettiğimiz kayıtlar çevriyazı sistemi esas alınarak yazıya geçirilmiştir. Araştırmamızın ses bilgisi kısmını ünlüler ve ünsüzler oluşturmaktadır. Bu bölümde Şaphane yöresinde kullanılan ünlüler ve ünsüzler incelenerek yazı dilimizden farklı olanlar belirtilmiş, bunlarla ilgili ses olayları ortaya konmuştur. Şekil bilgisi kısmında ise bölgede kullanılan zamir, sıfat, zarf, edat, bağlaç, ünlem türleri ile çekim ve yapım ekleri, kipler, çekimsiz fiiller belirtilmiştir. Bunların yazı dilimizden ayrılan özellikleri ve yazı dilimizle benzerlikleri gösterilmiştir. Ses ve şekil bilgisi incelemesinde verilen örnekler numaralandırılmıştır. Örneklerden sonra yay ayraç içinde verilen numaralardan birincisi metin numarasını, ikincisi ise metnin cümle numarasını gösterir. Araştırmanın üçüncü bölümünü metinler oluşturmaktadır. Bu metinler ilçe merkezi ve 9 köyden toplam 27 kişiyle yapılan görüşmeler sonucunda ortaya çıkmıştır. Araştırmanın sözlük kısmında ses olaylarıyla değişime uğrayan kelimeler verilmiştir. Yararlanılan kaynaklar kaynakça bölümünde belirtilmiş ve dizin bölümünde de dilbilgisi terimlerine yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kütahya, Şaphane, Ağız, Ses, Şekil Bilgisi