L'environnement comme facteur de rapprochement et d'integration dans les Balkans et les pays de la mer noire

Çevrenin korunması, işbirliği ve bütünleşme olguları uluslararası düzeyde gittikçe daha çok etkileşime girmektedir. Karadeniz'deki bölgeselleşme eğilimi ise bu coğrafyada benzer bir etkileşimin ne derece mümkün olabileceğini sorgulamamıza yol açmaktadır. Siyasal, ekonomik farklılıklar ve eksiklikler, silahlı çatışmalar gibi sorunlar kadar, Avrupa Birliği ve NATO gibi daha cazip bölgeselleşme biçimlerinin varlığı da Karadeniz'de dinamik bir bütünleşmenin yakın gelecekte gelişmesini engellemektedir. Çevre koruma politikalarının bütünleşmedeki rolüne baktığımızda, farklı siyasal ve ekonomik yapılara ait olan, ekonomik sorunlar ve demokratikleşme süreçlerinin kırılganlığı nedeniyle çevre konularına karşı görece ilgisiz kalan bölge ülkelerinin çevre ekseninde bir bölgesel işbirliği çerçevesi oluşturmalarının zor olduğunu gözlemliyoruz. Oysa bu tür bir işbirliği bölgenin ekonomik yeniden yapılanması için de gereklidir. Uluslararası ve bölgesel düzeylerde yakınlaşma ve bütünleşme koşullarını yaratacak girişimler bulunmakla birlikte, çevrenin bu tür dinamikleri harekete geçirmekte çok önemli bir rol oynayabileceğini iddia etmek için henüz erkendir. Günümüzde çevre alanında işbirliği, durumu gittikçe daha kritik hale gelen Karadeniz'i korumak için gerçekleştirilmeli, henüz bu tür gelişmelere hazır olmayan bölgede bir bütünleşme aracı olarak görülmemelidir. Avrupa standartlarının benimsenmesi ve etkin bir biçimde uygulanması bölgesel bütünleşmenin bir koşuldur, söz konusu bütünleşme daha sonra çevre faktörü dikkate alınarak güçlendirilecektir.