Larisa (Buruncuk) Akropolü'ndeki kuzeydoğu yapısı

Bu yüksek lisans tezi kapsamında, Aiolis bölgesindeki antik kentlerden biri olan Larisa (Buruncuk) Akropolü'ndeki Kuzeydoğu Yapısı konu alınmıştır. 1934 yılındaki kazıda ortaya çıkarılan yapı, 2017 Larisa Yüzey Araştırması kapsamında tekrar incelenmiş ve bu iki çalışma neticesinde elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında Larisa'nın tarihçesine ve kentte yapılmış araştırmalara değinilmiştir. Kuzeydoğu Yapısı ile Larisa'nın tarihsel arka planı ilişkilendirilmeye çalışılarak, gelecek bölümler için altlık olması amaçlanmıştır. 2017 yılı yüzey araştırmasından önce antik kentte yapılmış araştırmalar bu bağlamda derlenmiştir. Çalışmanın üçüncü kısmında yapının tanımlanmasına yer verilmiştir. Larisa'daki yapılan kazılar neticesinde elde edilen verilerin mimari ile ilgi kısmı 1940 yılında "Larisa am Hermos" isimli kitapta yayımlanmıştır. Araştırmanın bu bölümünde yapı hakkındaki 2017 yılı öncesine ait görüşler incelenmiştir. 2017 yılı Larisa Yüzey Araştırması'nda yapı tekrar belgelenmiştir. "Larisa am Hermos" yayınında taş planı eksik basılan yapının planı güncellenmiştir. Bu bölümün amacı yapının planını anlamaya çalışmak ve yapım tekniklerini incelemektir. Çalışmanın dördüncü kısmında Kuzeydoğu Yapısı'nın işlevine ilişkin mevcut tartışmalara yer verilmiştir. Yapının işlevi ile ilişkili iki görüşten ilki, "Kabirler Tapınağı" olduğu hakkındadır. Larisa am Hermos'ta Kuzeydoğu Yapısı Priene-Demeter ve Kore Tapınağı, Delos-Kabirler Tapınağı ve Troizen-Asklepios Tapınağı ile karşılaştırılmıştır. Bu bölümde tapınaklar tekrar incelenmiş ve yapılar hakkında 1940 yılından sonra farklı bir görüş ortaya konup konmadığı araştırılmıştır. Yapının işlevine ilişkin ikinci görüş ise ziyafet yapısı olduğudur. Bu bölümde ziyafet yapıları araştırılmış, benzer planlılar çalışmaya dahil edilmiştir. Bu bölümün amacı aynı dönemde inşa edilmiş benzer planlı yapılarla Kuzeydoğu Yapısı'nı karşılaştırarak Larisa'daki yapının işlevini anlamaya çalışmaktır. Çalışmanın bir sonraki bölümünde Kabirler kültü ile ilişkilendirilen küçük buluntular ve ziyafet yapılarında kullanılan kaplar ile Larisa kazılarında bulunmuş ve Larisa am Hermos'un üçüncü cildinde yayınlanmış küçük buluntular karşılaştırılmıştır. Bu bölümün amacı Larisa'da Kabirler kültünün varlığına ilişkin kanıt olup olmadığını ve Larisa'da bulunan seramiklerin ziyafetlerde kullanılan kaplarla benzer biçimde olup olmadığını araştırmaktır. Çalışmanın altıncı kısmında Kuzeydoğu Yapısı hakkındaki mevcut tartışmalarda değinilmemiş, ancak planı benzerlik gösteren Atina Akropolü'ndeki Arrephorion ve Aliki'deki Apollon Tapınağı ele alınmıştır. Bu bölümün amacı Kuzeydoğu Yapısı'nın mevcut tartışmalardan farklı bir işlevinin olup olmadığına ilişkin bir görüş ortaya koymaktır. Çalışmanın bir sonraki bölümünde çalışma boyunca edinilen bilgiler neticesinde Kuzeydoğu Yapısı'nın plan ve işlevine ilişkin değerlendirme yapılmıştır. Yapıya bütüncül bir bakış açısıyla bakmaya çalışarak, yapının konumu ve doğrultusu da tartışmaya dahil edilmiştir. Çalışmanın temel amacı, güncel araştırmalardan faydalanarak nispeten daha az uygulanan enine dikdörtgen planlı ana mekana sahip yapılar bağlamında ve Larisa'daki yapının işlevi hakkında bir fikir geliştirmektir.