Likopen ve genisteinin tiyoasetamid ile oluşturulan deneysel karaciğer sirozunda koruyucu rolü

ÖZETBu çalışmada antioksidan ve anti-inflamatuvar etkileri olan likopenin ve genisteinin tiyoasetamidle oluşturulan deneysel siroz modelinde koruyucu rolünü incelemeyi amaçlandı.Çalışmada eşit sayıda 5 gruptan oluşan 35 adet erkek Wistar Albino ratlar kullanıldı. Birinci grup standart rat yemi ile beslendi. Diğer dört gruba hafta iki gün 200 mg/kg thioacetamide (TAA) i,p. uygulandı. İkinci gruba yalnızca TAA verildi. Üçüncü grup TAA +likopen (6 mg/kg p.o), dördüncü grup TAA+genistein (1 mg/kg p.o), beşinci grup TAA+likopen+gensitein aldı. Çalışma 8. hafta sonunda sonlandırıldı. Ratlar dekapitasyonla öldürülerek biyokimyasal ve histopatolojik inceleme için serum ve karaciğer örnekleri alındı. ALT, AST, GGT, LDH düzeyleri çalışıldı. Histopatolojik incelemede fibrozis skorlandırıldı. ?-SMA ekspresyonu için immunohistokimyasal boyama yapıldı. Gruplara ait doku GSH-px, TNF- ?, TGF- ß, NFk-B, tip 1 kollajen ve MDA düzeyleri çalışıldı.Kontrol grubuyla karşılaştırıldığında grup 2'de serum ALT, AST, GGT, LDH, doku TNF-?, TGF-ß, MDA, NF-?B ve tip 1 kollajen düzeylerinde anlamlı artış; doku GSH-Px düzeyinde anlamlı derece azalma görüldü. Grup 3, 4 ve grup 5'te, grup 2 ile karşılaştırıldıklarında serum ALT, AST, GGT, doku TNF-?, TGF-ß, MDA, NF-?B ve tip 1 kollajen düzeylerinde anlamlı derecede azalma tespit edildi. Doku GSH-Px düzeyinde anlamlı artış saptandı.Grup 2'de kontrol grubuyla karşılaştırıldığında doku fibrozisi ve ?-SMA expresyonunda anlamlı artış saptandı (p?0.001). Grup 3, 4 ve 5'te grup 2'ye göre fibrozis ve ?-SMA expresyonu anlamlı olarak daha azdı (p?0.001). Grup 4 ve 5 arasında fibrozis ve ?-SMA skoru açısından anlamlı fark yokken, bu iki grup, grup3'e göre fibrozis ve ?-SMA expresyonunu anlamlı derecede daha düşüktü (p?0.001).Gensitein ve likopen oksidatif stress ve inflamasyonu azaltarak siroza karşı koruyucu etki sağlamaktadır. Genistein ve likopen+genistein kombinasyonu fibrozisi azaltmada likopene göre daha etkili bulunmuştur.Anahtar kelimeler: Karaciğer sirozu, tiyoasetamid, likopen, genistein.