Lise öğrencilerinin bitki tohumu ile ilgili kavram yanılgılarının belirlenmesine yönelik dört aşamalı bir teşhis testinin geliştirilmesi

Öğretmenler tohum gibi bitki kavramları öğretmekte, öğrenciler ise öğrenmekte zorluk çekmektedir. Bu araştırmada lise 12. sınıf öğrencilerinin tohum konusundaki kavram yanılgılarının belirlenebilmesi için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda lise 12. sınıf öğrencilerine yönelik dört aşamalı çoktan seçmeli tohum kavram teşhis testi geliştirilmiştir. Geçerlilik ve güvenirlik analizleri yapılan kavram teşhis testi ile lise 12. sınıf öğrencilerinin tohum konusundaki kavram yanılgısı, bilimsel bilgi ve bilgi eksikliği yüzdelerinin alt boyutlar bazında belirlenmesi ise çalışmanın alt amacını oluşturmuştur. Bu araştırmada, betimsel araştırmalardan biri olan tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubunu iki özel ve altı devlet okulundan rastgele seçilen ve 12. sınıfta öğrenim gören 409 öğrenci oluşturmaktadır. Geliştirilen test, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Konya ili Ereğli ilçesindeki öğrenim gören 12. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen verilere çeşitli geçerlilik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Son durumda dört aşamalı tohum kavram teşhis testinin 11 sorudan oluştuğu ve 3 faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda bu testin geçerli ve güvenilir olduğu anlaşılmıştır. Faktör 1 "Tohumun Fizyolojisi", Faktör 2 "Tohum ve Üreme İlişkisi" ve Faktör 3 "Tohum ve Sınıflandırma İlişkisi" olarak isimlendirilmiştir. Öğrencilerin en yüksek bilimsel bilgi ortalamasının "Tohum ve Sınıflandırma İlişkisi", en yüksek kavram yanılgısı ortalamasının "Tohum ve Üreme İlişkisi" ve en yüksek bilgi eksikliği ortalamasının "Tohum ve Sınıflandırma İlişkisi" faktörü altında yer aldığı belirlenmiştir. Bu araştırma kapsamında geliştirilen ve geçerlilik güvenirlik analizleri yapılan dört aşamalı tohum kavram teşhis testi lise 12. sınıf öğrencilerin tohum kavramı hakkında kavram yanılgılarını belirlemeye yöneliktir. Bu testin alanyazına katkı sağlayacağı ve öğretmenler ve araştırmacılar tarafından lise öğrencilerinin tohum konusundaki kavram yanılgılarının tespitinde kullanılacağı, bu nedenle de benzer çalışmalara öncü olacağı düşünülmektedir.