Lise ve ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi dersi sportmenlik davranışları ile sorumluluk duygu ve davranışları arasındaki ilişki

Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı; lise ve ortaokul öğrencilerinin beden eğitimidersi sportmenlik davranışları ile sorumluluk duygu ve davranışları arasındaki ilişkiyi bazı değişkenlere göre incelemektir. Materyal ve Metot: Araştırma örneklemini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Iğdır ili merkezindeki devlet okullarına devam eden 243 ortaokul ve 198 lise öğrencisi olmak üzere toplam 441 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada, (BEDSDÖ) ile (SDDÖ) anketler kullanılmıştır. Öğrencilerin ölçeklerden aldıkları puanlar okul düzeylerine ve cinsiyetlerine göre incelendi. Ayrıca öğrencilerin sportmenlik düzeyleri ile sorumluluk duygu ve davranışları arasındaki ilişki test edildi. Elde edilen veriler SPSS 25.0 for Windows istatistik paket programında analiz edildi. Araştırmaya katılan öğrencilerin demografik özellikleri ile ölçeklere ait tanımlayıcı istatistikler uygulandıktan sonra veri setinin dağılımı incelendi, ikili gurup karşılaştırmalarında Independent Student T testi, çoklu grup karşılaştırmalarında ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanıldı.Gruplar arasındaki farkların tespiti için ise Bivariate Pearson korelasyon testi uygulandı. Bulgular: Veriler ışığında;kız ortaokul öğrencilerinin pozitif davranış sergileme, negatif davranıştan kaçınma ve toplam sportmenlik faktörü puanlarının erkek öğrencilerden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Kız ortaokul öğrencilerinin sorumluluk duyma ve sorumlu davranma faktörü puanlarının erkek öğrencilerden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Erkek lise öğrencilerinin pozitif davranış sergileme faktöründe kız öğrencilerden istatistiksel olarak anlamlı derece yüksek olduğu, sorumluluk duyma ve sorumlu davranma faktörlerinde kız ve erkek lise öğrencileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Kız ortaokul öğrencilerinin pozitif davranış sergileme, negatif davranıştan kaçınma faktörleri ile toplam sportmenlik puanlarının kız lise öğrencilerinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu görülmektedir. Okul türleri değişkenine göre kız öğrencilerin sorumluluk duyma ve sorumlu davranma faktörleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklar olmadığı görülmüştür. Erkek lise öğrencilerinin pozitif davranış sergileme faktörü ile toplam sportmenlik puanlarının, erkek ortaokul öğrencilerinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu, erkek lise öğrencilerinin sorumluluk duyma ve sorumlu davranma faktörleri puanlarının erkek ortaokul öğrencilerinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu görülmektedir. Ortaokul öğrencilerinin sportmenlik ile sorumluluk ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğu görülmektedir. Lise öğrencilerinin sportmenlik ile sorumluluk ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğu görülmektedir. Araştırmaya katılan tümöğrencilerin sportmenlik ile sorumluluk ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğu görülmüştür. Sonuç: Ortaokul kız öğrencilerinin sportmenlik ve sorumluluk duygularının erkek öğrencilerden daha yüksek olduğu,lise kız ve erkek öğrencilerinin sorumluluklarının benzer olduğu, erkeklerde okul düzeyi arttıkça sorumluluk düzeylerinin de arttığı sonuçlarına ulaşıldı. Araştırmamız sonuçlarına bakıldığında sportmenlik ve sorumluluğun birbirini destekleyici birer kişilik özelliği olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi, Ortaokul, Lise, Sorumluluk, Sportmenlik.