Lokman suresinde beş gaybiyat (Beş bilinmeyen)

Bu çalışma Lokman Suresi'nde bahsi geçen (beş bilinmeyen) olgusunu ele almaktadır. Öncelikle gayb kavramının manası, kısımları ve kapsamı açıklanmaktadır. Gaybın kısımlarından olan gaybların gaybı, mutlak gayb ve izafi gayb kavramları arasındaki ince farklılıklar açıklanmıştır. Ayrıca âlemin gayb ve şehadet âlemi olmak üzere iki âlemden oluştuğu, bu iki âlemin, aralarında her ne kadar sıkı bağlar olsa da birbirinden farklı oldukları hususuna ağırlık verilmiştir. Gayb ve şehadet âlemleri arasındaki ilişki ve insanın bu iki âlem. arasındaki konumu da incelenmiştir Tüm bunların ardından Lokman Suresi'nde zikri geçen muğayyebât-ı hamse (beş bilinmeyen) titizlikle araştırılmıştır. Kıyametin vakti ve şartları, yağmurun yağması ve hava tahminlerinin yağmurla ilgili olan kısmı, rahimlerde olanlar ve anne karnındaki ceninin cinsiyetinin modern bilimler vasıtasıyla bilinmesi ve bunun gaybı bilmek kapsamına girip girmemesi gibi muğayyebât-ı hamseye ilişkin meselelerde alimlerin görüşleri karşılaştırılmıştır. Ayrıca modern bilimler ile gaybı bilmenin nasıl karşılaştırılacağı da incelenmiştir. Gelecekte gerçekleşecek olay ve işlerin ilmi, insanlar tarafından geleceğin tahmin edilmesi, ölüm ve insanın öleceği yerin bilinmesi, ecel çeşitleri ve ölüm vaktinin insanlardan gizli tutulmasının hikmeti üzerinde durulmuştur. Çalışmanın neticesinde gaybın üç çeşidinin olduğu, mutlak anlamda gaybı sadece Allah'ın bileceği, modern bilim verilerinin kullanılmasının ve bazı işlerin bilgisi için modern araçlardan istifade etmenin bir inanç olgusu olarak gaybı (sadece Allah'ın) bilmekle çelişmediği sonuçlarına ulaşılmıştır.