Madde kullanım bozukluğu olan erkek olgularda saldırganlığın ve kendine zarar verme davranışının yordanmasında bağlanma ve duygu düzenleme güçlüğünün rolü

Bu araştırmanın temel amacı madde kullanım bozukluğu olan erkeklerde saldırganlık ve kendine zarar verme davranışının yordanmasında bağlanma, psikopatoloji ve duygu düzenleme güçlüklerinin etkilerini incelemektir. Ayrıca bağlanma ile saldırganlık ve kendine zarar verme davranışı arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolü de araştırılmıştır. Çalışmaya madde kullanım bozukluğu olan 252 erkek katılmıştır. Yetişkin bağlanma (İÖA), duygu düzenleme güçlükleri (DDGÖ), psikopatoloji (KSE), saldırganlık (AGR) ve kendine zarar verme davranışları (KZVD) öz-bildirim ölçekleri ile ölçülmüştür. Değişkenlerin saldırganlık ve kendine zarar verme davranışı üzerindeki etkileri hiyerarşik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular bağlanma, duygu düzenleme güçlükleri ve psikopatolojilerin hem saldırganlığı hem de kendine zarar verme davranışını hiyerarşik olarak yordadığını göstermiştir. Ayrıca elde edilen bulgular duygu düzenleme güçlüklerinin bağlanma ile saldırganlık ve kendine zarar verme davranışı arasındaki ilişkide aracılık etkisinin olduğunu göstermiştir. Bulgulara göre, madde kullanım bozukluğu olan erkeklerde düşmanlık, güvensiz bağlanma ve anksiyete düzeyleri arttıkça saldırganlık düzeyi artma eğilimi göstermektedir. Bağlanma ve psikopatolojiler kontrol edildiğinde duygu düzenleme stratejilerindeki eksiklik ve dürtüsellikteki artış da saldırganlığın artması ile ilişkilidir. Ayrıca olumsuz duygular deneyimlendiğinde uygun duygu düzenleme stratejilerinde eksikliğin, dürtüselliğin ve düşmanlığın artması kendine zarar verme davranışı sergileme olasılığını da artırmaktadır. Düşmanlık ve duygu düzenleme güçlüğü madde kullanım bozukluğu olan erkeklerde kendine zarar verme davranışını artıran anlamlı risk faktörleridir. Duygu düzenlemede yaşanan güçlükler korkulu bağlanma ile saldırganlık arasındaki ilişkide kısmi aracılık etkisi gösteriyorken, diğer güvensiz bağlanma biçimleri (kayıtsız, saplantılı) ile saldırganlık arasında anlamlı aracılık ilişkisi göstermemiştir. Diğer yandan duygu düzenlemede yaşanan zorluklar korkulu bağlanma ile kendine zarar verme arasındaki ilişkide tam aracılık etkisi gösterirken, diğer güvensiz bağlanma biçimleri (kayıtsız, saplantılı) ile kendine zarar verme davranışı arasında anlamlı aracılık etkisi göstermemiştir. Bu bulgular, madde bağımlısı erkeklerde saldırganlığın ve kendine zarar verme davranışının önlenmesinde diğerlerine karşı duyulan düşmanlık, güvenli bağlanma, özellikle olumsuz duygular deneyimlerken uygun stratejiler üretme ve dürtüleri kontrol etmenin önemini vurgulamaktadır. Anahtar Sözcükler: Madde kullanım bozukluğu; Yetişkin bağlanma; Duygu düzenleme güçlüğü; Kendine zarar verme davranışı; Saldırganlık.