Makas motoru arayüz devresi tasarımı ve güvenlik bütünlük seviyesi analizi

Demiryolu sistemlerine duyulan ihtiyaç dünyanın her bölgesinde gün geçtikçe artmaktadır. Bunun sebebi demiryolunun mevcut ulaşım sistemleri içerisinde ulaşılabilir, güvenli, hızlı ve çevreyi kirletmeyen ulaşım şekli olarak diğerlerinden ayrılmasıdır. Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de demiryolu ağına yapılan yatırımlar her geçen gün artmaktadır. İnşası süren şehirlerarası hızlı tren hatları, metro ve tramvay projelerinin tamamlanması ile beraber demiryolu günlük hayatın içerisinde insanlar tarafından daha fazla tercih edilen öncelikli ulaşım şekli olacaktır. Türkiye'de demiryolu inşası konusunda elde edilen sonuçlar ve başarılar ne yazık ki teknoloji geliştirme alanında çok fazla karşılık bulmamıştır. Bunun altında yatan sebepler olarak demiryolu sistemlerinde kullanılan teknolojilerin katı olarak standartlara bağlanılması ve talep edilen yüksek güvenilirlik, ulaşılabilirlik, bakım yapılabilirlik ve güvenlik değerleri olduğu söylenebilir. Tasarlanan sistemler sadece problemin çözümüne yönelik olarak değil aynı zamanda uzun ürün hayat döngüsü, çevresel faktörlere dayanım ve yoğun kullanıma karşın hatasız bir şekilde çalışmayı sürdürmelidir. Trenlerin yönlendirmesini yapmak üzere makasları süren elektrik motorlu üniteye makas motoru denir. Motor kendi içerisinde özel bağlantılar içermektedir. Daha basit yöntemler ile motorun sürülmesi ve konum bilgisi okunması yapılabilecek iken motora çekilen kablo sayısını azaltmak amacı ile özel bir yöntem geliştirilmiştir. 4 kablo tekniğinde makas motorunu sürmek için ve indikasyon bilgisi elde etmek için aynı bağlantıların kullanılması nedeni ile bir arayüz devresi oluşturma zorunluluğu oluşmuştur. Tasarımı gerçekleştirdikten sonra arayüz devresinin demiryolu standartlarına uygunluğu araştırılmaya başlanmıştır. Makas motoru, sinyalizasyon sisteminin doğrudan kontrolü altında olan bir ekipmandır. Makas motoru üzerinde elde edilen bilgilerde bir hata yaşanması durumunda ölümle sonuçlanacak kazalara yol açabilir. Tasarım bu doğrultuda ele alınarak güvenlik öncelikli aynı zamanda ise güvenilirlik ve ulaşılabilirlik etmenlerini de göz ardı etmeden gerçekleştirilecektir. Yapılan tasarımın başarılı bir şekilde uygulandığı gözlemlendikten sonra, arayüz devresinin kullanımı hakkında risk analizi gerçekleştirilecektir. Buradan elde edilen sonuçlar ile sistemin karşılaması gereken güvenlik bütünlük seviyesi ortaya çıkacaktır. Tasarımı yapılan sistem üzerinde istenilen güvenlik seviyesine ulaşılabilirlik kontrolü gerçekleştirildikten sonra tasarım revize edilecektir. Nihai tasarım, ilgili standartlarla uyumlu ve istenilen güvenlik bütünlük seviyesine uygun olacaktır. En son olarak tasarım ile ilgili eksik veya zayıf bir nokta olup olmadığını kontrol etmek amacı ile tehlike analizi gerçekleştirilecektir. Seçilen tehlike analiz metotlarından biri tasarım üzerinde uygulanarak tez tamamlanacaktır.