Makroekonomik göstergelerin takipteki kredilere etkisi: Türkiye'de sektörel bazlı bir uygulama

Bankacılıkta en temel risk türü olan kredi riski, kredilerin zamanında ve tam ödenmeme olasılığı olarak ifade edilmektedir. Kredilerin takibe dönüşüm oranı, kredi riskinin en önemli göstergesidir. Ekonomik koşullar kredilerin geri ödenebilme gücünü etkilemektedir. Kredi riskinin artması fon maliyetini artırmakta, şirketlerin finansman tercihlerini, yatırım kararlarını ve firma değerini etkilemektedir. Makroekonomik göstergelerin takipteki krediler üzerindeki etkisini ticari krediler açısından araştırmak amacıyla yapılan bu çalışma, Türkiye'de konu üzerine sektörel bazlı olarak uygulanan en geniş kapsamlı ilk çalışma niteliğindedir. Modellerde sektörlere ilişkin Takibe Dönüşüm Oranı (NPLr) bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Modellerde kullanılan bağımsız değişken ise enflasyon oranı, faiz oranı, işsizlik oranı, döviz kuru ve imalat sanayi kapasite kullanım oranıdır. 2011:01-2019:12 dönemine ilişkin aylık verilerin kullanıldığı araştırmada imalat sanayi, inşaat, toptan-perakende ticaret, otel-restoranlar, taşımacılık-depolama-haberleşme ve tarım-avcılık-ormancılık-balıkçılık sektörlerindeki şirketlere mevduat bankaları tarafından verilen ticari kredilere ilişkin veriler kullanılmıştır. Analizlerde ekonometrik yöntem olarak, VAR analizi, etki tepki fonksiyonları yöntemi analizi ve varyans ayrıştırması yöntemi uygulanmıştır. Analiz sonucunda; enflasyon oranının ve döviz kurunun kredi riskini sektörel bazda pozitif veya negatif etkilediği, faiz oranının kredi riskini tüm sektörlerde pozitif etkilediği, işsizlik oranının kredi riskini otel ve restoran sektörü dışındaki diğer sektörlerde pozitif etkilediği, kapasite kullanım oranının ise kredi riskini imalat sanayi sektörü için negatif etkilediği, diğer sektörlerde pozitif veya negatif etkilediği tespit edilmiştir.