Marrubium parviflorum subsp. oligodon bitkisi üzerinde farmakognozik araştırmalar

Marrubium parviflorum Fisch. & C.A.Mey. subsp. oligodon (Boiss.) Seybold (Lamiaceae), Türkiye'ye endemik aromatik bir bitki olup, Doğu Anadolu'da "Dağ çayı" yerel ismi ile bilinmektedir ve infüzyonu geleneksel olarak antipiretik etkisi nedeniyle soğuk algınlığına karşı kullanılmaktadır. Bu çalışmada, bitkinin toprak üstü kısımlarından hidrodistilasyon ile elde edilen uçucu yağ GC ve GC/MS sistemleri ile analiz edilmiştir. Uçucu yağın % 94,8'ini oluşturan altmış altı bileşen tanımlanmıştır. Uçucu yağın ana bileşenleri bisiklogermakren (%21,3), ardından germakren D (%7,2), β-karyofillen (%6,6) ve karyofillen oksit (%5,2) olarak tespit edilmiştir. Ayrıca bitkinin uçucu yağının antimikrobiyal, antibiyofilm ve sitotoksik aktivitesi ilk kez araştırılmıştır. Sonuçlarımıza göre, uçucu yağın antimikrobiyal aktivitesi Escherichia coli ve Staphylococcus aureus'e karşı sırasıyla 20,9 mm ve 15,8 mm zon çapında ve 3,9 mg/mL ve 7,8 mg/mL MİK konsantrasyonunda belirlenmiştir. Ayrıca uçucu yağın antibiyofilm aktivitesi E. coli ve S. aureus'a karşı sırasıyla % 89,0 ve %84,4 ile yüksek inhibisyon göstermiştir. Bunun yanısıra, uçucu yağın sitotoksik aktivitesi A549 (insan akciğer kanseri) ve BEAS2B (insan normal akciğer) hücre hatlarına karşı 1-1000 μg/mL konsantrasyonda MTT testi ile araştırılmıştır. Uçucu yağın A549 ve BEAS2B hücre hatları üzerindeki hücre canlılığı 1000 µg/mL konsantrasyonda sırasıyla % 41,3 ve %5,3 olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak, M. parviflorum subsp. oligodon uçucu yağı, potansiyel etkili antimikrobiyal, antibiyofilm ve sitotoksik ajanları keşfetmek için önemli bir kaynak olabilir.