Mekân konfigürasyonun müzelerde karşılaştırmalı incelenmesi

Değerli nesnelerin biriktirilmesiyle ortaya çıkan müze kavramı, zaman içerisinde korunmalarıyla beraber bilgi edinme, arşivleme, araştırma ve eğitme amaçlarını edinmiştir. Müzelerin çoğalması ve sergilenen nesne çeşitliliğinin artmasıyla sınıflandırma yapılmıştır. Müze türleri koleksiyonlarına, yönetimlerine, hizmet ettikleri bölgelere, sergileme yöntemlerine, işlevlerine ve müzelerde bilginin kullanımına göre sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırma müze türlerinin belirlenmesinde yardımcı olmakta ancak müzenin ana tanımını etkilememektedir. Müzelerde sergilenen eserlerin net anlaşılması, yön bulma davranışının rahat gerçekleşmesiyle sağlanabilmektedir. Yön bulma davranışı karmaşık yapılarda kaybolma, bulunduğu yeri belirleyememe ve hedefe nasıl gidileceğini öngörememe sorunlarından dolayı daha fazla önem kazanmaktadır. Kullanıcı, yapı içerisinde çevresini algılayıp yorumlamasıyla yön bulma davranışını gerçekleştirmektedir. Yön bulmayı etkileyen dört faktör bulunmaktadır. Bunlar plan kurgusu, işaret sistemleri, ortamın algılanması, kişisel farklılıklardır. Kişinin geçmiş deneyimleri ile bireyler aynı ortamda farklı davranışlar sergileyebilmekte, plan kurgusunun karmaşıklığı ve işaret sistemlerinin eksikliğiyle beraber yön bulma davranışı zorlaşabilmektedir. Çalışma oluşturulan mekân kurgusunda, mekân derinliğinin ve sergilenen eserlerin türünün farklı olmasının yön bulmayı etkilediği göz ardı edilerek tasarlanmış olmasıyla beraber kullanıcının yön bulmada sıkıntılar yaşaması problemi üzerinde durmaktadır. Farklı derinliğe ve koleksiyon türüne sahip müzelerde oluşturulan mekân kurgusunun, kullanıcı üzerinde yön bulmayı nasıl ve ne derece etkilediğinin belirlenmesi ile sergilenen eserlerin farklılığının, yön bulmada ne derece etkili olduğunun incelenmesi amaçlanmaktadır. Belirlenen amaç doğrultusunda çalışmada mekânlar arası ilişkiyi boyut, renk, malzeme biçim gibi unsurları dikkate almadan inceleyen mekân sentaksı yöntemi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında seçilen müzelerin mekânsal ilişkileri belirten erişim grafikleri çizilmiştir. Erişim grafiğinden elde edilen veriler koleksiyon türüne göre, yapısal niteliğine göre ve seçilen müzelerin tümüne göre tablo oluşturularak karşılaştırılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda koleksiyon türüne göre müzelerin tasarımlarının yapılması gerektiği tespit edilmiştir.