Mekânsal planlamada kurumsal plan onama ve yapma yetki problemi; Antalya ili örneği

Mekânsal planlama temelde sosyo-kültürel, ekonomik, demografik ve çevresel dinamikler dikkate alınarak mekânın düzenli ve dengeli biçimde fiziksel olarak büyüme ve gelişmesidir. Ülkemizde merkezi ve yerel yönetimlerde mekânsal planlamayla ilgili tür, ölçek, yetki ve sorumluluk dağılımı konusunda belirgin bir karmaşa ve karışıklık olduğu gözlemlenmektedir. Bu durum, planlama süreçlerinin etkin bir şekilde koordine edilememesinden kaynaklı olmakla birlikte, diğer bazı yasal ve yönetsel kısıtlar da bulunmaktadır. Planlama alanında net bir yol haritasının oluşturulması ve merkezle yerel yönetimler arasında iş birliğinin güçlendirilmesi, bu karmaşıklığın azaltılmasına yardımcı olabilmektedir. Ayrıca, planlama sürecine katılan tüm aktörlerin ve paydaşların görüşlerinin alınması ve karar alma süreçlerinde şeffaflık kazandırılması da önemlidir. Bu tezde, bu bağlamda sorunlar Antalya merkezde yer alan altı ilçe (Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı, Muratpaşa ve Serik) yasal ve yönetsel süreçleri açısından değerlendirilerek, mekânsal planlamada daha akılcı, kapsamlı, tutarlı, kentin ve toplumun ihtiyaçlarına daha uygun hale getirilebileceği amaçlanmaktadır. Böylece mekânsal planlama açısından planlama yapma ve onama yetkilerinin merkezi ya da yerel yönetimler tarafından kullanılması ile merkezi kurumların standart belirleme, izleme ve denetlemeden sorumlu olması yönünde bazı somut öneriler getirilmektedir. Ülkemizde mekânsal planlama tartışmalarında öncelikle hangi ölçekte, hangi planın, kimin tarafından yapılacağı da bir sorunsal olarak ön plana çıkmaktadır. Böylece çalışmada; üst ölçeklerde bölge planından alt ölçekte imar planı değişikliklerine kadar geniş bir alana yayılan mekânsal planlama alanında kurumlar arasında yaşanılan yetki ve görev dağılımındaki karmaşıklığın mekânsal planlama süreçleri üzerindeki etkileriyle bu karmaşıklığı giderecek çözüm önerileri sunulmaktadır.