Mera ve yayla alanlarında kaçak yapılaşmanın tespiti ve değerlendirilmesi: Bolu örneği

Bu tez çalışmanın temel hedefi, Türkiye'nin Bolu ili, Atyaylası bölgesinde bulunan yazlık meralardaki inşaat faaliyetlerinin zamansal gelişimini, gelişmiş yüksek çözünürlüklü uzaktan algılama verileri ve coğrafi bilgi sistemlerini kullanarak tespit etmektir. Çalışma aynı zamanda, mera yönetimi ile ilgili arazi politikaları hakkında kapsamlı bir tartışma sunmayı amaçlamaktadır. Mevcut arazi kullanımının titizlikle incelenmesi sonucunda, mera varlıkları üzerinde, özellikle konut ve turistik tesis olarak kullanılan önemli sayıda yapılaşma gözlemlenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 45. maddesi, devletin mera alanlarının kötüye kullanılmasını ve tahribini önleme sorumluluğunu vurgulamakta olup, Mera Kanunu ise Türkiye genelinde bu kritik varlıklar üzerinde her türlü yapılaşmayı kesin bir şekilde yasaklamaktadır. Ancak bu katı yasal düzenlemelere rağmen, Atyaylası bölgesinin 2014, 2018 ve 2021 yıllarına ait uydu görüntüleri incelendiğinde, meralarda inşaat ve yol geliştirme faaliyetlerinin bu süre zarfında önceki yıllardaki seviyenin iki katını aştığı tespit edilmiş ve bu faaliyetler Atyaylası'ndaki tüm köyler için hesaplanıp haritalandırılmıştır. Hesaplamalara göre, Atyaylası'nda bulunan yapı sayısı 2014 yılında 322 iken, 2021 yılında 672'ye çıkmıştır. Bu da %108.7'lik bir artışa karşılık gelmektedir. Atyaylası yöresinde yapılaşmanın en çok arttığı yerleşim birimi ise %168,8'lik artışla Kürkçüler olmuştur. En çok yapı sayısı barındıran yerleşim birimi ise Paşaköy'dür. Özellikle 2018 yılında yürürlüğe giren İmar Affı Yasası'nın, bu inşaat faaliyetlerini daha da tetiklediği anlaşılmıştır. Mera nitelikli araziler, yasalarla korunan ortak kamu mallarının vazgeçilmez bir parçasıdır. Bu nedenle kamu yararına hizmet etmek ve ekolojik sürdürülebilirliği desteklemek amacıyla kullanılmalıdır. Ancak bu çalışmanın bulguları, Türkiye'de yaygın olan eğilimin bu önemli gerekliliğe uygun olmadığını göstermektedir.