Modern İranın oluşum süreci: 20. yüzyılın ikinci yarısında İranda meydana gelen siyasi ve sosyal dönüşümler

İran Devleti, siyasal ve kültürel tablosu değişkenliği ile her zaman tarihinde dikkat çeken konumda olmuştur. Bugün de tartışmalara açık 1906 anayasal devrimi, İranlıların monarşiyi sona erdirmeye ve monarşinin gücünü sınırlandırabilecek bir anayasa kurmaya hazır olduklarını göstermişti. Fakat Modern İran'ın politik kültürü Pers medeniyeti ve İran'da kurulmuş çok sayıda devletin biriktirmiş olduğu sosyokültürel miras üzerine inşa edilse de İran'ın İslam dinini kabulünden sonra özellikle İslam'ı kendi kültürel ve siyasal özellikleri ile sentezlemiş 1979 devrimi, İranlıların Şah'ın monarşi sistemindeki politikalarından ve yolsuzluklarından bıktığını kanıtlamıştır. İran 20. yüzyılın sonlarına doğru ekonomik istikrarsızlık, eşitsiz sosyal ve ekonomik kalkınma ve basit ekonomik veya yapısal temelli yaklaşımlarla, çeşitli diğer sorunlarla tarihte yer edinmiştir. Geçen yüzyılda İran'da yaşayan kitleleri anlamanın anahtarı İran'ın siyasi kültürünün dikkatli bir şekilde analiz edilmesiyle mümkün olacaktır. Yapılmış olan bu çalışmada, çağdaş somut kanıtlara dayanarak İran'ın devrimci dünya görüşünün uzun monarşizm tarihinde bir araya getirilmiş kültürel temelleri sorgulanacak ve Modern İran Devletinin inşa süreci irdelenecektir. Çalışma sonunda, ele alınan elli yıllık dönemin ilk çeyreği ile son çeyreğinin farklı faktörler yönünden karşılaştırılmasına imkân verecek bir içeriğe sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen bilgiler ile 1979 İran İslam Devrimi öncesi ve sonrası çeyrek yüzyıllık süreç ile karşılaştırılarak çeşitli sonuçlara ulaşılabilmektedir.